رفتن به متن
باغ ریاضی
تعریف ۷.۲ گسترش دادن فضا (مجموعه مولد)
تنظیمات مطالعه
تنظیمات مطالعه

تعریف ۷.۲ گسترش دادن فضا (مجموعه مولد)

یادداشت شما ذخیره شد

می‌خواهید این تغییرات برای مدیر وب‌سایت هم ارسال شوند؟ نسخهٔ رسمی تنها پس از تأیید تغییر می‌کند.

تعریف ۷.۲: گسترش دادن فضا (مجموعه مولد / Spanning Set)

چکیده مفهومی

اگر با ترکیب‌های خطی یک لیست از بردارها بتوان «تمام» بردارهای یک فضای برداری را بدون کم‌وکاست ساخت، می‌گوییم آن لیست فضا را «گسترش می‌دهد» یا «مولد» آن فضا است.


۱. درک شهودی و فیزیکی/هندسی

یک کارخانه تولید رنگ را در نظر بگیرید که سه رنگ پایه زرد، آبی و قرمز را دارد. اگر با ترکیب این سه رنگ بتوان تمام رنگ‌های ممکن را تولید کرد، این سه رنگ «مولد» فضای تمام رنگ‌ها هستند. در هندسه:

  • آیا با دو بردار در R3\mathbb{R}^3 می‌توان به تمام نقاط فضا سفر کرد؟ خیر، فقط می‌توان روی یک صفحه حرکت کرد. پس دو بردار نمی‌توانند R3\mathbb{R}^3 را گسترش دهند.
  • اما سه بردار غیرهم‌صفحه، کل فضای R3\mathbb{R}^3 را پوشش می‌دهند؛ پس R3\mathbb{R}^3 را گسترش می‌دهند.

۲. متن رسمی ریاضی (کتاب آکسلر)

تعریف ۷.۲ کتاب آکسلر

اگر span⁡(v1,…,vm)\operatorname{span}(v_1, \dots, v_m) برابر با فضای برداری VV باشد، می‌گوییم لیست v1,…,vmv_1, \dots, v_m فضا را گسترش می‌دهد (Spans VV).

span⁡(v1,…,vm)=V\operatorname{span}(v_1, \dots, v_m) = V

۳. کالبدشکافی شرایط ریاضی

برای اثبات اینکه یک لیست v1,…,vmv_1, \dots, v_m فضا را گسترش می‌دهد، باید نشان داد: ۱. از قبل می‌دانیم span⁡(v1,…,vm)⊆V\operatorname{span}(v_1, \dots, v_m) \subseteq V (چون همه vj∈Vv_j \in V). ۲. بنابراین تنها کاری که باید انجام دهیم اثبات شمول معکوس است:

∀v∈V,∃a1,…,am∈Fs.t.v=a1v1+⋯+amvm\forall v \in V, \quad \exists a_1, \dots, a_m \in \mathbb{F} \quad \text{s.t.} \quad v = a_1 v_1 + \dots + a_m v_m

یعنی هر بردار دلخواه vv از فضا باید قابل نمایش به عنوان ترکیبی خطی از بردارهای لیست باشد.


۴. مثال‌ها و غیرمثال‌ها

مثال مولد

در R2\mathbb{R}^2، دو بردار (1,0)(1, 0) و (0,1)(0, 1) فضا را گسترش می‌دهند، زیرا هر بردار (x,y)(x, y) به صورت زیر نوشته می‌شود:

(x,y)=x(1,0)+y(0,1)(x, y) = x(1, 0) + y(0, 1)

حتی اگر بردار سومی مانند (1,1)(1, 1) هم اضافه کنیم، لیست (1,0),(0,1),(1,1)(1, 0), (0, 1), (1, 1) باز هم R2\mathbb{R}^2 را گسترش می‌دهد (وجود اعضای اضافه به خاصیت مولد بودن آسیبی نمی‌زند).

غیرمثال (عدم پوشش)

در R3\mathbb{R}^3، لیست بردارهای (1,0,0)(1, 0, 0) و (0,1,0)(0, 1, 0) فضا را گسترش نمی‌دهد؛ زیرا بردار (0,0,1)(0, 0, 1) در گستره آن‌ها نیست.


۵. تعبیر هندسی با مدل جئوجبرا

گسترش فضا در R3: دو بردار v1 و v2 تنها صفحه z=0 را پوشش می‌دهند، اما با افزودن v3 کل فضای سه‌بعدی گسترش می‌یابد
  • گستره دو بردار v1 و v2 تنها صفحه افقی z = 0 است و فضا را گسترش نمی‌دهند.
  • بردار v3 در راستای محور z به صفحه اضافه شده و امکان حرکت در بعد سوم را فراهم می‌کند.
  • ترکیب خطی این سه بردار، تمام نقاط فضای R3 را می‌سازد (مجموعه مولد R3).
کد اصلی رسم
appName: 3d
width: 700
height: 450
showToolBar: false
showAlgebraInput: true
showMenuBar: false
commands:
  - "Pt1 = (0,0,0)"
  - "Pt2 = (2, 0, 0)"
  - "v1 = Vector(Pt1, Pt2)"
  - "Pt3 = (0,0,0)"
  - "Pt4 = (0, 2, 0)"
  - "v2 = Vector(Pt3, Pt4)"
  - "Pt5 = (0,0,0)"
  - "Pt6 = (0, 0, 2)"
  - "v3 = Vector(Pt5, Pt6)"
  - "plane = Plane(z = 0)"
caption: "گسترش فضا در R3: دو بردار v1 و v2 تنها صفحه z=0 را پوشش می‌دهند، اما با افزودن v3 کل فضای سه‌بعدی گسترش می‌یابد"
explain:
  - "گستره دو بردار v1 و v2 تنها صفحه افقی z = 0 است و فضا را گسترش نمی‌دهند."
  - "بردار v3 در راستای محور z به صفحه اضافه شده و امکان حرکت در بعد سوم را فراهم می‌کند."
  - "ترکیب خطی این سه بردار، تمام نقاط فضای R3 را می‌سازد (مجموعه مولد R3)."

۶. ارتباطات و پیوندهای اتمیک

پیوندهای این یادداشت ۳

یادداشت‌هایی که از این صفحه به آن‌ها پیوند داده شده است.

  • تعریف ۴.۲ گستره (Span)
    پیش‌نمایش

    تعریف ۴.۲: گستره (Span)

    چکیده مفهومی

    گستره یا اسپن (Span) یک لیست از بردارها، «قلمرو نفوذ» یا «تمام بردارهایی» است که می‌توان با ایجاد هرگونه ترکیب خطی از آن بردارها ساخت.


  • مثال ۸.۲ لیستی که Fn را گسترش می‌دهد
    پیش‌نمایش

    مثال ۸.۲: لیستی که Fn\mathbb{F}^n را گسترش می‌دهد

    چکیده مفهومی

    با انتخاب nn بردار که هرکدام فقط در یکی از درگاه‌ها مقدار ۱ و در بقیه صفر دارند، می‌توان به سادگی هر بردار دلخواه در Fn\mathbb{F}^n را ساخت؛ پس این لیست، Fn\mathbb{F}^n را گسترش می‌دهد.


  • تعریف ۹.۲ فضای برداری با بعد متناهی
    پیش‌نمایش

    تعریف ۹.۲: فضای برداری با بعد متناهی (Finite-Dimensional Vector Space)

    چکیده مفهومی

    یک فضای برداری «بعد-متناهی» است اگر بتوان تمام اعضای آن را با ترکیب‌های خطی یک لیست متناهی از بردارها تولید کرد. یعنی فضا توسط تعداد محدودی جهت اصلی گسترش می‌یابد.


ارجاعات به این یادداشت ۱۰

یادداشت‌هایی که به این صفحه پیوند داده‌اند.

نمایش ۵ مورد دیگرنمایش کمتر

حالت ارائه