تعریف ۷.۲: گسترش دادن فضا (مجموعه مولد / Spanning Set)
اگر با ترکیبهای خطی یک لیست از بردارها بتوان «تمام» بردارهای یک فضای برداری را بدون کموکاست ساخت، میگوییم آن لیست فضا را «گسترش میدهد» یا «مولد» آن فضا است.
۱. درک شهودی و فیزیکی/هندسی
یک کارخانه تولید رنگ را در نظر بگیرید که سه رنگ پایه زرد، آبی و قرمز را دارد. اگر با ترکیب این سه رنگ بتوان تمام رنگهای ممکن را تولید کرد، این سه رنگ «مولد» فضای تمام رنگها هستند. در هندسه:
- آیا با دو بردار در میتوان به تمام نقاط فضا سفر کرد؟ خیر، فقط میتوان روی یک صفحه حرکت کرد. پس دو بردار نمیتوانند را گسترش دهند.
- اما سه بردار غیرهمصفحه، کل فضای را پوشش میدهند؛ پس را گسترش میدهند.
۲. متن رسمی ریاضی (کتاب آکسلر)
اگر برابر با فضای برداری باشد، میگوییم لیست فضا را گسترش میدهد (Spans ).
۳. کالبدشکافی شرایط ریاضی
برای اثبات اینکه یک لیست فضا را گسترش میدهد، باید نشان داد: ۱. از قبل میدانیم (چون همه ). ۲. بنابراین تنها کاری که باید انجام دهیم اثبات شمول معکوس است:
یعنی هر بردار دلخواه از فضا باید قابل نمایش به عنوان ترکیبی خطی از بردارهای لیست باشد.
۴. مثالها و غیرمثالها
در ، دو بردار و فضا را گسترش میدهند، زیرا هر بردار به صورت زیر نوشته میشود:
حتی اگر بردار سومی مانند هم اضافه کنیم، لیست باز هم را گسترش میدهد (وجود اعضای اضافه به خاصیت مولد بودن آسیبی نمیزند).
در ، لیست بردارهای و فضا را گسترش نمیدهد؛ زیرا بردار در گستره آنها نیست.
۵. تعبیر هندسی با مدل جئوجبرا
- گستره دو بردار v1 و v2 تنها صفحه افقی z = 0 است و فضا را گسترش نمیدهند.
- بردار v3 در راستای محور z به صفحه اضافه شده و امکان حرکت در بعد سوم را فراهم میکند.
- ترکیب خطی این سه بردار، تمام نقاط فضای R3 را میسازد (مجموعه مولد R3).
کد اصلی رسم
appName: 3d width: 700 height: 450 showToolBar: false showAlgebraInput: true showMenuBar: false commands: - "Pt1 = (0,0,0)" - "Pt2 = (2, 0, 0)" - "v1 = Vector(Pt1, Pt2)" - "Pt3 = (0,0,0)" - "Pt4 = (0, 2, 0)" - "v2 = Vector(Pt3, Pt4)" - "Pt5 = (0,0,0)" - "Pt6 = (0, 0, 2)" - "v3 = Vector(Pt5, Pt6)" - "plane = Plane(z = 0)" caption: "گسترش فضا در R3: دو بردار v1 و v2 تنها صفحه z=0 را پوشش میدهند، اما با افزودن v3 کل فضای سهبعدی گسترش مییابد" explain: - "گستره دو بردار v1 و v2 تنها صفحه افقی z = 0 است و فضا را گسترش نمیدهند." - "بردار v3 در راستای محور z به صفحه اضافه شده و امکان حرکت در بعد سوم را فراهم میکند." - "ترکیب خطی این سه بردار، تمام نقاط فضای R3 را میسازد (مجموعه مولد R3)."
۶. ارتباطات و پیوندهای اتمیک
- پیشنیاز: تعریف ۴.۲: گستره (Span)
- مثال مهم در ابعاد n: مثال ۸.۲: لیستی که Fn را گسترش میدهد
- ورود به بعد متناهی: تعریف ۹.۲: فضای برداری با بعد متناهی