تعریف ۹.۲: فضای برداری با بعد متناهی (Finite-Dimensional Vector Space)
یک فضای برداری «بعد-متناهی» است اگر بتوان تمام اعضای آن را با ترکیبهای خطی یک لیست متناهی از بردارها تولید کرد. یعنی فضا توسط تعداد محدودی جهت اصلی گسترش مییابد.
۱. درک شهودی و تصویر کلان
چرا عنوان فصل دوم کتاب آکسلر «فضاهای برداری با بعد متناهی» است؟ زیرا جبر خطی محاسباتی و بخش عمده نظریه ساختاری ماتریسها و عملگرها، در فضاهایی رخ میدهد که بتوان ساختار نامتناهی آنها را با تعداد متناهی بردار تحت کنترل درآورد. اگر بتوانید برای یک فضای برداری لیستی متناهی مثل پیدا کنید به طوری که هر عضو فضا ساخته دست این بردار باشد، آنگاه آن فضا رامشده و «بعد-متناهی» است. تمام اطلاعات هندسی چنین فضایی در رفتار این تعداد محدود بردار خلاصه میشود.
۲. متن رسمی ریاضی (کتاب آکسلر)
یک فضای برداری بعد-متناهی (Finite-Dimensional) نامیده میشود اگر برخی لیست از بردارها در آن، فضا را گسترش دهد. به بیان دیگر، بعد-متناهی است اگر لیستی متناهی وجود داشته باشد به طوری که:
۳. کالبدشکافی شرایط و نکات ظریف تعریف
- یادآوری مهم در مورد کلمه «لیست»: بنا به قرارداد کتاب آکسلر در ابتدای فصل ۲، هر لیست لزوماً دارای طول متناهی است. بنابراین نیازی به تکرار قید «لیست متناهی» در تعریف نیست.
- وجود حداقل یک لیست مولد: تعریف نمیگوید کدام لیست یا چه طولی؛ تنها وجود حداقل یک لیست گسترشدهنده کفایت میکند.
- فضای برداری صفر : لیست تهی فضا را اسپن میکند ()، بنابراین فضای تکعضوی طبق تعریف بعد-متناهی است (بعد آن صفر خواهد بود).
- فضای : طبق مثال ۸.۲، لیست بردارهای استاندارد با طول فضا را اسپن میکند؛ پس برای هر عدد صحیح مثبت ، یک فضای برداری بعد-متناهی است.
۴. مثالها و پادمثالها
- فضای ، و به طور کلی .
- فضای ماتریسهای .
- فضای چندجملهایهای با درجه حداکثر یعنی (معرفی در نماد ۱۲.۲).
- فضای تمام چندجملهایها بعد-متناهی نیست (اثبات در مثال ۱۴.۲).
- فضای تمام توابع پیوسته بعد-متناهی نیست.
۵. ارتباطات و پیوندهای اتمیک
- پیشنیاز: تعریف ۷.۲: گسترش دادن فضا (مجموعه مولد)
- مثال تاییدکننده اولیه: مثال ۸.۲: لیستی که Fn را گسترش میدهد
- نقطه مقابل: تعریف ۱۳.۲: فضای برداری با بعد نامتناهی
- قضیه زیرفضاها: قضیه ۲۵.۲: بعد متناهی بودن زیرفضای یک فضای با بعد متناهی