تمرین ۱۳ بخش ۱.۲: شرط افزودن بردار به لیست مستقل بدون نقض استقلال خطی
فرض کنید در مستقل خطی است و . نشان دهید:
۱. تحلیل اولیه و باز کردن خواسته مسئله
- دادههای مسئله:
- لیست در مستقل خطی است.
- بردار .
- حکم مسئله:
- اثبات همارزی دوطرفه بین «مستقل خطی بودن لیست توسعهیافته با » و «قرار نداشتن در گستره بردارهای اولیه».
- چکلیست ابزارهای مورد نیاز:
۲. ایده و استراتژی حل (Problem-Solving Strategy)
این قضیه یکی از بنیادینترین ابزارهای فصل ۲ آکسلر است که در الگوریتم گسترش پایهها و تعریف بعد به کار میرود.
- جهت اول (): با عکسنقیض / برهان خلف. اگر باشد، میتوان را به عنوان ترکیب خطی نوشت و بلافاصله یک ضریب ناصفر (ضریب که است) برای وابستگی خطی ساخت.
- جهت دوم (): فرض میکنیم . در معادله ترکیب خطی مساوی صفر، نشان میدهیم ضریب حتماً صفر است (وگرنه میتوان را حل کرد که با فرض تناقض دارد)، و سپس استقلال خطی بردارهای اولیه صفر بودن بقیه ضرایب را تضمین میکند.
- ارتباط با لم وابستگی خطی: این قضیه دقیقاً حالت خاصی از لم ۱۹.۲ است که در آن تمام بردارهای قبلی مستقلند، پس تنها برداری که شانس تخریب استقلال را دارد بردار آخر است.
۳. حل تشریحی گامبهگام (Step-by-Step Solution)
جهت اول (): اگر مستقل خطی باشد، آنگاه :
اثبات با برهان خلف: فرض کنید باشد. طبق تعریف گستره (تعریف ۴.۲)، اسکالرهایی مانند وجود دارند به طوری که:
با انتقال به سمت دیگر تساوی:
این رابطه یک ترکیب خطی از بردارهای لیست است که برابر با بردار صفر شده است. ضریب بردار در این ترکیب برابر است. بنابراین ضرایب این ترکیب همگی صفر نیستند؛ یعنی طبق تعریف ۱۷.۲، لیست وابسته خطی است. این با فرض مستقل خطی بودن لیست تناقض دارد. پس فرض خلف باطل است و نتیجه میگیریم:
جهت دوم (): اگر باشد، آنگاه مستقل خطی است:
فرض کنید اسکالرهایی باشند به طوری که:
هدف ما اثبات این است که تمام ضرایب برابر با صفر هستند.
گام اول: بررسی ضریب : اگر باشد، میتوان طرفین معادله را بر تقسیم کرد و جمله را منزوی نمود:
این تساوی نشان میدهد که ترکیبی خطی از است؛ یعنی:
اما این نتیجه با فرض صریح مسئله () تناقض دارد! بنابراین امکان ندارد باشد، پس لزوماً:
گام دوم: بررسی سایر ضرایب : با قرار دادن در معادله ، معادله به شکل زیر ساده میشود:
طبق فرض اولیه مسئله، لیست مستقل خطی است. بنا به تعریف ۱۵.۲، تنها جواب این معادله جواب بدیهی است:
گام سوم: نتیجهگیری: ثابت کردیم که تمامی ضرایب صفر هستند:
بنابراین لیست در مستقل خطی است.
با اثبات هر دو جهت، حکم مسئله به طور کامل اثبات شد
۴. دامهای رایج در حل این تیپ مسئله
- فراموشی وابستگی به استقلال خطی اولیه: دقت کنید که اگر لیست اولیه مستقل خطی نباشد، حتی اگر باشد، کل لیست باز هم وابسته خطی خواهد بود! فرض استقلال خطی در گام دوم جهت عکس نقشی بنیادی ایفا میکند.
- جایگاه در لم وابستگی خطی: این تمرین در حقیقت بیان میکند که یک لیست مستقل وقتی یک عضو جدید میپذیرد، استقلال خطی خود را حفظ میکند اگر و تنها اگر عضو جدید زاویه و بُعد جدیدی اضافه کند و در فضای قبلیها نباشد.
۵. پیوندها
- مفاهیم تئوری مرتبط: تعریف ۴.۲ گستره (Span) | تعریف ۱۵.۲ استقلال خطی | تعریف ۱۷.۲ وابستگی خطی | لم ۱۹.۲ لم وابستگی خطی (Linear Dependence Lemma)
- فهرست تمرینهای این بخش: 00-MOCs/MOC حل تمرینات جبر خطی