رفتن به متن
باغ ریاضی
قضیه ۶.۲ گستره کوچکترین زیرفضای شامل لیست بردارهاست
تنظیمات مطالعه
تنظیمات مطالعه

قضیه ۶.۲ گستره کوچکترین زیرفضای شامل لیست بردارهاست

یادداشت شما ذخیره شد

می‌خواهید این تغییرات برای مدیر وب‌سایت هم ارسال شوند؟ نسخهٔ رسمی تنها پس از تأیید تغییر می‌کند.

قضیه ۶.۲: گستره کوچکترین زیرفضای شامل لیست بردارهاست

پیام کلیدی قضیه در یک جمله

گستره هر لیست از بردارها، خود یک زیرفضای برداری معتبر است؛ و نه یک زیرفضای تصادفی، بلکه «کوچک‌ترین» زیرفضایی از کل فضا است که تک‌تک آن بردارها را در بر می‌گیرد (بستار خطی بردارها).


۱. تصویر کلان و معنای شهودی

اگر بخواهیم مجموعه‌ای از بردارها را برداریم و کوچکترین زیرفضایی را بسازیم که شامل آن‌ها باشد، باید چه کنیم؟ یک زیرفضا باید تحت جمع و ضرب اسکالر بسته باشد. پس ناچاریم تمام مضارب اسکالر بردارها و تمام جمع‌های آن‌ها با هم را به مجموعه اضافه کنیم. آیا پس از افزودن تمام ترکیب‌های خطی، نیاز به افزودن چیز دیگری هست؟ خیر! زیرا جمع دو ترکیب خطی باز هم یک ترکیب خطی است و ضرب یک اسکالر در یک ترکیب خطی نیز ترکیب خطی دیگری است. بنابراین گستره (Span)، بدون اضافه کردن ذره‌ای فضای مازاد، دقیقاً نیازهای زیرفضا بودن را اشباع می‌کند.


۲. صورت دقیق ریاضی قضیه

قضیه ۶.۲ کتاب آکسلر

گستره یک لیست از بردارها در VV، کوچک‌ترین زیرفضای VV است که شامل همه بردارهای آن لیست می‌باشد.


۳. نقشه راه و استراتژی اثبات (Proof Strategy)

اثبات شامل دو بخش اصلی است: ۱. بخش اول (زیرفضا بودن): طبق آزمون سه مرحله‌ای زیرفضا (بخش ۳۴.۱ کتاب)، اثبات می‌کنیم span⁡(v1,…,vm)\operatorname{span}(v_1, \dots, v_m) دارای عضو صفر بوده و تحت جمع و ضرب اسکالر بسته است. ۲. بخش دوم (کوچک‌ترین بودن): نشان می‌دهیم:

  • اولاً خود بردارها در گستره قرار دارند.
  • ثانیاً اگر UU هر زیرفضای دیگری باشد که شامل همه vjv_jهاست، آنگاه لزوماً span⁡(v1,…,vm)⊆U\operatorname{span}(v_1, \dots, v_m) \subseteq U.

۴. اثبات دقیق گام‌به‌گام (Step-by-Step Proof)

اثبات به سبک آکسلر

فرض کنید v1,…,vmv_1, \dots, v_m لیستی از بردارها در فضای برداری VV باشد.

گام اول: اثبات زیرفضا بودن span⁡(v1,…,vm)\operatorname{span}(v_1, \dots, v_m)

  • وجود بردار صفر: با قرار دادن همه ضرایب برابر صفر داریم: 0=0v1+0v2+⋯+0vm0 = 0v_1 + 0v_2 + \dots + 0v_m بنابراین 0∈span⁡(v1,…,vm)0 \in \operatorname{span}(v_1, \dots, v_m).
  • بسته بودن تحت جمع: فرض کنید u,w∈span⁡(v1,…,vm)u, w \in \operatorname{span}(v_1, \dots, v_m). بنا به تعریف، اسکالرهایی مانند a1,…,ama_1, \dots, a_m و c1,…,cmc_1, \dots, c_m وجود دارند به طوری که: u=a1v1+⋯+amvm,w=c1v1+⋯+cmvmu = a_1 v_1 + \dots + a_m v_m, \quad w = c_1 v_1 + \dots + c_m v_m با جمع این دو بردار و فاکتورگیری طبق اصول فضای برداری: u+w=(a1+c1)v1+⋯+(am+cm)vmu + w = (a_1 + c_1)v_1 + \dots + (a_m + c_m)v_m چون aj+cj∈Fa_j + c_j \in \mathbb{F} است، u+wu + w نیز به صورت ترکیبی خطی از v1,…,vmv_1, \dots, v_m نوشته شده و متعلق به گستره است.
  • بسته بودن تحت ضرب اسکالر: برای هر λ∈F\lambda \in \mathbb{F}: λu=λ(a1v1+⋯+amvm)=(λa1)v1+⋯+(λam)vm\lambda u = \lambda (a_1 v_1 + \dots + a_m v_m) = (\lambda a_1)v_1 + \dots + (\lambda a_m)v_m چون λaj∈F\lambda a_j \in \mathbb{F}، بردار λu∈span⁡(v1,…,vm)\lambda u \in \operatorname{span}(v_1, \dots, v_m).
  • پس span⁡(v1,…,vm)\operatorname{span}(v_1, \dots, v_m) یک زیرفضای معتبر از VV است.

گام دوم: شامل بودن بردارهای لیست برای هر k∈{1,…,m}k \in \{1, \dots, m\}، با قرار دادن ak=1a_k = 1 و بقیه ضرایب برابر صفر داریم:

vk=0v1+⋯+1vk+⋯+0vmv_k = 0v_1 + \dots + 1 v_k + \dots + 0v_m

پس هر بردار vkv_k درون span⁡(v1,…,vm)\operatorname{span}(v_1, \dots, v_m) قرار دارد.

گام سوم: حداقل (کوچک‌ترین) بودن زیرفضا فرض کنید UU هر زیرفضایی از VV باشد که شامل همه بردارهای v1,…,vmv_1, \dots, v_m است (vj∈Uv_j \in U برای هر jj). چون UU زیرفضا است، تحت ضرب اسکالر بسته است؛ بنابراین برای هر aj∈Fa_j \in \mathbb{F} داریم ajvj∈Ua_j v_j \in U. همچنین چون UU تحت جمع بسته است، مجموع آن‌ها نیز در UU است:

a1v1+⋯+amvm∈Ua_1 v_1 + \dots + a_m v_m \in U

این یعنی هر ترکیب خطی از v1,…,vmv_1, \dots, v_m لزوماً عضوی از UU است؛ به عبارت دیگر:

span⁡(v1,…,vm)⊆U\operatorname{span}(v_1, \dots, v_m) \subseteq U

این نشان می‌دهد هیچ زیرفضای دربرگیرنده این بردارها نمی‌تواند کوچکتر از span⁡(v1,…,vm)\operatorname{span}(v_1, \dots, v_m) باشد. ■\blacksquare


۵. نکات کلیدی و هشدارهای امتحانی

دام مفهومی

  • تفاوت با اجتماع زیرفضاها: اجتماع زیرفضاها لزوماً زیرفضا نیست! مثلاً اجتماع دو خط در صفحه، زیرفضا نیست. اما گستره اجتماع آن‌ها (یعنی اسپن دو بردار جهت) کل صفحه است که یک زیرفضا می‌باشد.
  • حالت لیست تهی: گستره لیست تهی {0}\{0\} است، که واقعاً کوچک‌ترین زیرفضای هر فضای برداری است.

۶. پیوندها و گام‌های بعدی

پیوندهای این یادداشت ۲

یادداشت‌هایی که از این صفحه به آن‌ها پیوند داده شده است.

  • تعریف ۴.۲ گستره (Span)
    پیش‌نمایش

    تعریف ۴.۲: گستره (Span)

    چکیده مفهومی

    گستره یا اسپن (Span) یک لیست از بردارها، «قلمرو نفوذ» یا «تمام بردارهایی» است که می‌توان با ایجاد هرگونه ترکیب خطی از آن بردارها ساخت.


  • تعریف ۷.۲ گسترش دادن فضا (مجموعه مولد)
    پیش‌نمایش

    تعریف ۷.۲: گسترش دادن فضا (مجموعه مولد / Spanning Set)

    چکیده مفهومی

    اگر با ترکیب‌های خطی یک لیست از بردارها بتوان «تمام» بردارهای یک فضای برداری را بدون کم‌وکاست ساخت، می‌گوییم آن لیست فضا را «گسترش می‌دهد» یا «مولد» آن فضا است.


ارجاعات به این یادداشت ۶

یادداشت‌هایی که به این صفحه پیوند داده‌اند.

نمایش ۱ مورد دیگرنمایش کمتر

حالت ارائه