تمرین ۴ بخش ۱.۲: استقلال خطی لیستهای تکعضوی و دوعضوی
(الف) نشان دهید یک لیست به طول یک در یک فضای برداری مستقل خطی است اگر و فقط اگر بردار در لیست صفر نباشد.
(ب) نشان دهید یک لیست به طول دو در یک فضای برداری مستقل خطی است اگر و فقط اگر هیچ یک از دو بردار در لیست مضرب اسکالر دیگری نباشد.
۱. تحلیل اولیه و باز کردن خواسته مسئله
- تعریف استقلال خطی (تعریف ۱۵.۲ آکسلر): لیست مستقل خطی است اگر و تنها اگر معادله فقط دارای جواب بدیهی باشد.
- دادهها و احکام:
- در بخش (الف): طول لیست است: لیست . حکم: مستقل خطی است .
- در بخش (ب): طول لیست است: لیست . حکم: مستقل خطی است .
- چکلیست ابزارهای مورد نیاز:
۲. ایده و استراتژی حل (Problem-Solving Strategy)
- برای بخش (الف): با معادله کار میکنیم. از خاصیت پایهای فضای برداری میدانیم که ضرب یک اسکالر در یک بردار صفر است اگر و تنها اگر اسکالر صفر باشد یا بردار صفر باشد.
- برای بخش (ب): برای گزارههای دوطرفه، اثبات عکسنقیض در هر دو جهت بسیار روشنتر و تمیزتر است: «لیست وابسته خطی است اگر و تنها اگر یکی از بردارها مضرب اسکالر دیگری باشد».
۳. حل تشریحی گامبهگام (Step-by-Step Solution)
حل بخش (الف): لیست به طول یک
جهت اول (): اگر لیست مستقل خطی باشد، آنگاه : اثبات با برهان خلف: فرض کنید . اسکالر را در نظر بگیرید. چون ، داریم:
معادله دارای جواب غیربدیهی است. این با فرض مستقل خطی بودن تناقض دارد. بنابراین باید باشد.
جهت دوم (): اگر باشد، آنگاه لیست مستقل خطی است: فرض کنید چنان باشد که:
طبق خواص بنیادی فضاهای برداری (فصل ۱ آکسلر)، اگر حاصلضرب یک اسکالر در یک بردار برابر صفر شود، آنگاه یا اسکالر صفر است یا بردار صفر است ( یا ). اما طبق فرض، است. بنابراین لزوماً باید داشته باشیم:
این بدان معناست که تنها جواب معادله جواب بدیهی است. بنابراین لیست مستقل خطی است.
حل بخش (ب): لیست به طول دو
با اثبات همارزی گزاره با گزاره وابستگی خطی مسئله را حل میکنیم: «لیست وابسته خطی است حداقل یکی از بردارها مضرب اسکالر دیگری است».
جهت اول (): اگر وابسته خطی باشد، یکی مضرب اسکالر دیگری است: طبق تعریف وابستگی خطی (تعریف ۱۷.۲)، اسکالرهایی مانند وجود دارند که هر دو همزمان صفر نیستند () به طوری که:
حداقل یکی از این دو اسکالر ناصفر است:
- اگر باشد، میتوان طرفین را در ضرب کرد: در این حالت مضرب اسکالر است.
- اگر باشد، به طریق مشابه: در این حالت مضرب اسکالر است. در هر دو حالت، حداقل یکی از دو بردار مضرب اسکالر دیگری است.
جهت دوم (): اگر یکی از بردارها مضرب دیگری باشد، لیست وابسته خطی است: بدون کاهش کلیت فرض کنید یکی از بردارها مضرب اسکالر دیگری است:
- حالت اول: فرض کنید برای مقداری . آنگاه میتوان نوشت: در این ترکیب خطی، ضریب بردار برابر است.
- حالت دوم: فرض کنید برای مقداری . آنگاه میتوان نوشت: در این ترکیب خطی، ضریب بردار برابر است. در هر دو حالت، یک ترکیب خطی مساوی صفر با ضرایبی ناصفر پیدا شد. طبق تعریف ۱۷.۲، لیست وابسته خطی است.
با نقیض کردن این همارزی، حکم بخش (ب) اثبات میشود: لیست مستقل خطی است اگر و فقط اگر هیچ یک از دو بردار مضرب اسکالر دیگری نباشد
۴. دامهای رایج در حل این تیپ مسئله
- فراموشی بردار صفر در بخش (ب): اگر یکی از بردارها صفر باشد (مثلاً )، آنگاه است، یعنی بردار صفر مضرب اسکالر بردار دیگر است. بنابراین آزمون «مضرب اسکالر بودن» شامل حالت بردار صفر نیز میشود و نیازی به جداسازی پروندههای پیچیده نیست.
- تقسیم بر صفر: در گام بازآرایی رابطه ، هرگز ننویسید بدون آنکه ابتدا شرط را مشخص کرده باشید.
۵. پیوندها
- مفاهیم تئوری مرتبط: تعریف ۱۵.۲ استقلال خطی | تعریف ۱۷.۲ وابستگی خطی
- فهرست تمرینهای این بخش: 00-MOCs/MOC حل تمرینات جبر خطی