رفتن به متن
باغ ریاضی
تمرین ۷ بخش ۱.۲ استقلال خطی اعداد مختلط روی میدان‌های حقیقی و مختلط
تنظیمات مطالعه
تنظیمات مطالعه

تمرین ۷ بخش ۱.۲ استقلال خطی اعداد مختلط روی میدان‌های حقیقی و مختلط

یادداشت شما ذخیره شد

می‌خواهید این تغییرات برای مدیر وب‌سایت هم ارسال شوند؟ نسخهٔ رسمی تنها پس از تأیید تغییر می‌کند.

تمرین ۷ بخش ۱.۲: استقلال خطی اعداد مختلط روی میدان‌های حقیقی و مختلط

صورت دقیق مسئله (کتاب آکسلر)

(الف) نشان دهید اگر C\mathbb{C} را به عنوان یک فضای برداری روی میدان اعداد حقیقی R\mathbb{R} در نظر بگیریم، آنگاه لیست

1+i,  1−i1 + i, \; 1 - i

مستقل خطی است.
(ب) نشان دهید اگر C\mathbb{C} را به عنوان یک فضای برداری روی میدان اعداد مختلط C\mathbb{C} در نظر بگیریم، آنگاه لیست

1+i,  1−i1 + i, \; 1 - i

وابسته خطی است.


۱. تحلیل اولیه و باز کردن خواسته مسئله

  • اهمیت نقش میدان اسکالرها: یک ساختار جبری یکسان (مجموعه C\mathbb{C}) بسته به اینکه میدان اسکالرهای آن چه باشد، رفتارهای متفاوتی از نظر استقلال خطی نشان می‌دهد:
    • در بخش (الف): اسکالرها متعلق به R\mathbb{R} هستند (a,b∈Ra, b \in \mathbb{R}).
    • در بخش (ب): اسکالرها متعلق به C\mathbb{C} هستند (a,b∈Ca, b \in \mathbb{C}).
  • حکم مسئله:
    • در بخش (الف): اثبات اینکه تنها اسکالرهای حقیقی a,b∈Ra, b \in \mathbb{R} که a(1+i)+b(1−i)=0a(1+i) + b(1-i) = 0 را ارضا می‌کنند، a=b=0a = b = 0 هستند.
    • در بخش (ب): یافتن اسکالرهای مختلط غیربدیهی a,b∈Ca, b \in \mathbb{C} به گونه‌ای که a(1+i)+b(1−i)=0a(1+i) + b(1-i) = 0.
  • چک‌لیست ابزارهای مورد نیاز:

۲. ایده و استراتژی حل (Problem-Solving Strategy)

  • برای بخش (الف): با بسط عبارت a(1+i)+b(1−i)=0a(1+i) + b(1-i) = 0 و تفکیک بخش حقیقی و موهومی: (a+b)+(a−b)i=0(a + b) + (a - b)i = 0 چون a,b∈Ra, b \in \mathbb{R}، بخش حقیقی و موهومی باید مستقلاً صفر باشند که به یک دستگاه ساده با تنها جواب صفر می‌انجامد.
  • برای بخش (ب): طبق تمرین ۴(ب)، یک لیست دو عضوی در یک فضای برداری وابسته خطی است اگر و فقط اگر یکی مضرب اسکالر دیگری باشد. کافی است نسبت 1+i1−i\frac{1+i}{1-i} را در C\mathbb{C} محاسبه کنیم. این نسبت خود یک عدد مختلط خواهد بود!

۳. حل تشریحی گام‌به‌گام (Step-by-Step Solution)

حل دقیق و بدون پرش محاسباتی

حل بخش (الف): C\mathbb{C} به عنوان فضای برداری روی R\mathbb{R}

گام اول (شروع از رابطه استقلال خطی با اسکالرهای حقیقی): فرض کنید a,b∈Ra, b \in \mathbb{R} اعدادی حقیقی باشند به طوری که:

a(1+i)+b(1−i)=0a(1 + i) + b(1 - i) = 0

گام دوم (تفکیک به بخش‌های حقیقی و موهومی): عبارت فوق را با ضرب و گروه‌بندی ساده باز می‌کنیم:

a+ai+b−bi=0  ⟹  (a+b)+(a−b)i=0+0ia + ai + b - bi = 0 \implies (a + b) + (a - b)i = 0 + 0i

چون a,b∈Ra, b \in \mathbb{R}، اعداد a+ba + b و a−ba - b نیز اعدادی حقیقی هستند. یک عدد مختلط برابر صفر است اگر و تنها اگر بخش حقیقی و بخش موهومی آن هر دو صفر باشند:

{a+b=0(بخش حقیقی)a−b=0(بخش موهومی)\begin{cases} a + b = 0 & \text{(بخش حقیقی)} \\ a - b = 0 & \text{(بخش موهومی)} \end{cases}

گام سوم (حل دستگاه ضرایب): با جمع کردن این دو معادله:

(a+b)+(a−b)=0+0  ⟹  2a=0  ⟹  a=0(a + b) + (a - b) = 0 + 0 \implies 2a = 0 \implies a = 0

با جایگذاری a=0a = 0 در معادله اول:

0+b=0  ⟹  b=00 + b = 0 \implies b = 0

بنابراین تنها جواب این معادله، جواب بدیهی a=0a = 0 و b=0b = 0 است. طبق تعریف ۱۵.۲، لیست 1+i,1−i1 + i, 1 - i در فضای برداری C\mathbb{C} روی R\mathbb{R} مستقل خطی است.


حل بخش (ب): C\mathbb{C} به عنوان فضای برداری روی C\mathbb{C}

گام اول (بررسی نسبت دو بردار به عنوان عناصر میدان): وقتی میدان اسکالرها خود C\mathbb{C} باشد، اسکالرها می‌توانند هر عدد مختلط دلخواهی باشند. نسبت دو بردار را محاسبه می‌کنیم:

1+i1−i=(1+i)(1+i)(1−i)(1+i)=1+2i+i21−i2=1+2i−11−(−1)=2i2=i\frac{1 + i}{1 - i} = \frac{(1 + i)(1 + i)}{(1 - i)(1 + i)} = \frac{1 + 2i + i^2}{1 - i^2} = \frac{1 + 2i - 1}{1 - (-1)} = \frac{2i}{2} = i

عدد ii متعلق به میدان اسکالرها یعنی C\mathbb{C} است.

گام دوم (تشکیل رابطه وابستگی خطی غیربدیهی): رابطه به دست آمده نشان می‌دهد:

1+i=i(1−i)1 + i = i(1 - i)

با انتقال به یک سمت:

1⋅(1+i)+(−i)⋅(1−i)=01 \cdot (1 + i) + (-i) \cdot (1 - i) = 0

گام سوم (نتیجه‌گیری وابستگی خطی): در ترکیب خطی بالا، ضرایب اسکالر عبارتند از:

c1=1∈C,c2=−i∈Cc_1 = 1 \in \mathbb{C}, \quad c_2 = -i \in \mathbb{C}

هیچ‌یک از این ضرایب صفر نیستند (c1≠0c_1 \neq 0 و c2≠0c_2 \neq 0). طبق تعریف ۱۷.۲، این ترکیب خطی غیربدیهی اثبات می‌کند که لیست 1+i,1−i1 + i, 1 - i در فضای برداری C\mathbb{C} روی C\mathbb{C} وابسته خطی است ■\blacksquare


۴. دام‌های رایج در حل این تیپ مسئله

نکات باریک‌تر از مو

  • نادیده گرفتن میدان اسکالرها: استقلال یا وابستگی خطی یک مفهوم مطلق نیست، بلکه همواره نسبت به میدان زیرین سنجیده می‌شود. بردار 1+i1+i مضرب مختلط 1−i1-i هست (i(1−i)i(1-i))، اما مضرب حقیقی آن نیست زیرا i∉Ri \notin \mathbb{R}.
  • دیدگاه بعد فضا: بعد C\mathbb{C} روی R\mathbb{R} برابر ۲ است (با پایه 1,i1, i)، لذا یک لیست ۲ عضوی می‌تواند مستقل باشد. اما بعد C\mathbb{C} روی خودش برابر ۱ است (با پایه 11)، و طبق مثال ۲۳.۲ و قضیه ۲۲.۲ آکسلر، هیچ لیستی با بیش از ۱ بردار در یک فضای تک‌بعدی نمی‌تواند مستقل خطی باشد!

۵. پیوندها

پیوندهای این یادداشت ۴

یادداشت‌هایی که از این صفحه به آن‌ها پیوند داده شده است.

  • تعریف ۱۵.۲ استقلال خطی
    پیش‌نمایش

    تعریف ۱۵.۲: استقلال خطی (Linear Independence)

    چکیده مفهومی

    استقلال خطی یعنی هیچ برداری در لیست زاید نیست و هر بردار جهت جدیدی را به ارمغان می‌آورد؛ این ویژگی معادل آن است که بردار صفر را تنها و تنها با ضرایب کاملاً صفر بتوان ساخت، و هر بردار دیگر در گستره دارای نمایش «یکتا» باشد.


  • تعریف ۱۷.۲ وابستگی خطی
    پیش‌نمایش

    تعریف ۱۷.۲: وابستگی خطی (Linear Dependence)

    چکیده مفهومی

    یک لیست از بردارها وابسته خطی است اگر مستقل خطی نباشد؛ یعنی بتوان بردار صفر را با ضرایبی ساخت که حداقل یکی از آن‌ها غیرصفر باشد (وجود بردار زاید یا هم‌پوشان).


  • تمرین ۴ بخش ۱.۲ استقلال خطی لیست‌های تک‌عضوی و دو‌عضوی
    پیش‌نمایش

    تمرین ۴ بخش ۱.۲: استقلال خطی لیست‌های تک‌عضوی و دو‌عضوی

    صورت دقیق مسئله (کتاب آکسلر)

    (الف) نشان دهید یک لیست به طول یک در یک فضای برداری مستقل خطی است اگر و فقط اگر بردار در لیست صفر نباشد.
    (ب) نشان دهید یک لیست به طول دو در یک فضای برداری مستقل خطی است اگر و فقط اگر هیچ یک از دو بردار در لیست مضرب اسکالر دیگری نباشد.


  • MOC حل تمرینات جبر خطی
    پیش‌نمایش

    ✍️ نقشه راه و بانک جامع حل تمرینات جبر خطی آکسلر (فصل ۱ و ۲)

    حل تشریحی ۱۰۰٪ تمرینات کتاب بدون پرش محاسباتی

    تمام ۹۸ تمرین پایان بخش‌های فصول اول و دوم کتاب جبر خطی آکسلر (ویرایش چهارم ترجمه فارسی) با جزئیات کامل، تحلیل استراتژی حل، اثبات گام‌به‌گام و هشدارهای امتحانی نوشته و طبقه‌بندی شده‌اند.


ارجاعات به این یادداشت ۱

یادداشت‌هایی که به این صفحه پیوند داده‌اند.

حالت ارائه