تمرین ۱۹ بخش ۳.۱: بررسی قانون سادهکردن در جمع زیرفضاها
ثابت کنید یا یک مثال نقض بیاورید: اگر زیرفضاهایی از باشند به طوری که
آنگاه .
۱. تحلیل اولیه و باز کردن خواسته مسئله
- دادههای مسئله:
- فضای برداری .
- سه زیرفضای .
- فرض تساوی مجموعها: .
- حکم مسئله:
- آیا قانون حذف/سادهکردن (Cancellation Law) در جمع زیرفضاها برقرار است؛ یعنی آیا لزوماً ؟
- چکلیست ابزارهای مورد نیاز:
- تعریف ۳۶.۱ جمع زیرفضاها
- مثال ۳۷.۱ جمع زیرفضاها
- تمرین ۱۸ (عدم وجود وارون جمعی برای زیرفضاها)
۲. ایده و استراتژی حل (Problem-Solving Strategy)
- در ساختارهای جبری که عناصر فاقد وارون جمعی هستند، قانون حذف معمولاً نقض میشود.
- جمع دو زیرفضا به معنای پوشش دادن فضای تولید شده توسط آنهاست. اگر زیرفضای به اندازه کافی بزرگ باشد، میتواند تفاوتهای بین و را در خود غرق و محو کند!
- حتی در صفحه دو بعدی ، دو خط راست متمایز گذرنده از مبدا میتوانند با یک خط سوم جمع شده و کل صفحه را بسازند.
۳. حل تشریحی گامبهگام (Step-by-Step Solution)
پاسخ: این گزاره نادرست است. قانون سادهکردن در جمع زیرفضاها برقرار نیست.
گام اول: طراحی مثال نقض در صفحه فضای برداری را در نظر بگیرید. سه زیرفضای یکبعدی (سه خط متمایز گذرنده از مبدا) را به صورت زیر انتخاب میکنیم:
- محور افقی ():
- محور عمودی ():
- خط نیمساز ربع اول و سوم ():
گام دوم: بررسی زیرفضا بودن هر سه مجموعه خطوط راستی هستند که از مبدا عبور میکنند؛ بنابراین هر سه طبق مثال ۳۳.۱ زیرفضاهای معتبر هستند.
گام سوم: محاسبه هر بردار را میتوان به صورت زیر نوشت:
در این عبارت و است. بنابراین:
گام چهارم: محاسبه هر بردار دلخواه را میتوان به صورت زیر تجزیه کرد:
در این تجزیه، چون ، داریم . و چون ، داریم . بنابراین هر بردار صفحه در قرار دارد:
گام پنجم: بررسی فرض و حکم طبق محاسبات بالا داریم:
یعنی فرض مسئله کاملاً برقرار است. اما آیا است؟ به وضوح خیر! بردار است، اما (زیرا مؤلفههای آن برابر نیستند). بنابراین:
نتیجهگیری: تساوی لزوماً برابری را نتیجه نمیدهد. ادعا با مثال نقض رد شد.
۴. دامهای رایج در حل این تیپ مسئله
- دانشجویانی که به جبر مقدماتی اعداد عادت دارند، وسوسه میشوند را از دو طرف تساوی کم کنند؛ اما از تمرین ۱۸ میدانیم تفریق زیرفضاها تعریف نشده است چون زیرفضاها وارون جمعی ندارند. حتی اگر جمع مستقیم باشد () نیز لزوماً نخواهد شد (به تمرین ۲۳ مراجعه کنید)!
۵. پیوندها
- مفاهیم تئوری مرتبط: تعریف ۳۶.۱ جمع زیرفضاها | تمرین ۱۸ | تمرین ۲۳
- فهرست تمرینهای این بخش: 00-MOCs/MOC حل تمرینات جبر خطی