تمرین ۱۵ بخش ۱.۱: اثبات توزیعپذیری جمع اسکالرها روی بردار در
نشان دهید که برای هر و همه داریم:
۱. تحلیل اولیه و باز کردن خواسته مسئله
- دادههای مسئله:
- دو اسکالر دلخواه .
- یک بردار دلخواه .
- حکم مسئله:
- اثبات توزیعپذیری جمع دو اسکالر روی یک بردار (Scalar Distributivity).
- چکلیست ابزارهای مورد نیاز:
- تعریف ۱۱.۱: نمایش بردار به صورت لیست n-تایی.
- تعریف ۱۳.۱: جمع برداری در Fⁿ.
- تعریف ۱۸.۱: ضرب اسکالر در Fⁿ.
- خاصیت توزیعپذیری راست در میدان پایه : .
۲. ایده و استراتژی حل (Problem-Solving Strategy)
- ابتدا اسکالر حاصلجمع را یک اسکالر منفرد در نظر میگیریم و آن را طبق تعریف ضرب اسکالر در بردار ضرب میکنیم.
- هر مؤلفه بردار حاصل به فرم درمیآید.
- در میدان ، به دلیل خاصیت توزیعپذیری اسکالرها، عبارت تبدیل به میشود.
- بردار به دست آمده را به مجموع دو بردار با مؤلفههای و تفکیک میکنیم.
- اسکالرهای و را فاکتور گرفته تا فرم نهایی حاصل شود.
۳. حل تشریحی گامبهگام (Step-by-Step Solution)
گام اول (نمایش بردار): فرض کنید دو اسکالر دلخواه باشند و برداری باشد با نمایش مؤلفهای:
که در آن هستند.
گام دوم (محاسبه سمت چپ: ضرب اسکالر در بردار): حاصل جمع دو اسکالر خود عضوی از میدان است. طبق تعریف ضرب اسکالر در فضای (تعریف ۱۸.۱)، این عدد در تمام مؤلفههای بردار ضرب میشود:
گام سوم (اعمال توزیعپذیری در میدان پایه ): برای هر اندیس ، عناصر همگی اعدادی در میدان هستند. در هر میدان، ضرب نسبت به جمع توزیعپذیر است؛ بنابراین:
با جایگزینی در تمام درایههای بردار:
گام چهارم (تفکیک به مجموع دو بردار): طبق تعریف جمع بردارها در (تعریف ۱۳.۱):
گام پنجم (استخراج اسکالرها و رسیدن به سمت راست): با استناد به تعریف ضرب اسکالر، بردار اول برابر با و بردار دوم برابر با است:
بنابراین:
نتیجه نهایی: برابری زیر اثبات گردید:
۴. دامهای رایج در حل این تیپ مسئله
- تمایز علامت «+» در دو طرف تساوی:
- در سمت چپ ، علامت «+» عمل جمع اسکالرها در میدان است.
- در سمت راست ، علامت «+» عمل جمع بردارها در فضای است. درک این تفاوت مفهومی یکی از مهمترین نشانههای تسلط دانشجو بر اصول جبر خطی است.
۵. پیوندها
- مفاهیم تئوری مرتبط:
- مفهوم حاصل در بخش بعدی:
- مقدمه تعریف فضای برداری: تمرینهای ۱۱ تا ۱۵ به همراه قضیه ۱۴.۱، اصول موضوعه بنیادین تعریف فضای برداری (تعریف ۲۰.۱) را برای اثبات میکنند.