رفتن به متن
باغ ریاضی
تمرین ۱۷.۳.۲ نامساوی ساب‌ادتیو برای بعد مجموع چند زیرفضا
تنظیمات مطالعه
تنظیمات مطالعه

تمرین ۱۷.۳.۲ نامساوی ساب‌ادتیو برای بعد مجموع چند زیرفضا

یادداشت شما ذخیره شد

می‌خواهید این تغییرات برای مدیر وب‌سایت هم ارسال شوند؟ نسخهٔ رسمی تنها پس از تأیید تغییر می‌کند.

تمرین ۱۷ بخش ۳.۲: نامساوی ساب‌ادتیو برای بعد مجموع چند زیرفضا

صورت دقیق مسئله (کتاب آکسلر)

فرض کنید V1,…,VmV_1, \dots, V_m زیرفضاهای با بعد متناهی از VV هستند. ثابت کنید V1+⋯+VmV_1 + \dots + V_m با بعد متناهی است و:

dim⁡(V1+⋯+Vm)≤dim⁡V1+⋯+dim⁡Vm\dim(V_1 + \dots + V_m) \le \dim V_1 + \dots + \dim V_m

۱. تحلیل اولیه و باز کردن خواسته مسئله

  • داده‌های مسئله:
    • V1,…,VmV_1, \dots, V_m زیرفضاهای بعد متناهی.
  • حکم مسئله: ۱. اثبات بعد متناهی بودن مجموع V1+⋯+VmV_1 + \dots + V_m. ۲. اثبات نامساوی ساب‌ادتیو (Subadditivity): dim⁡(∑i=1mVi)≤∑i=1mdim⁡Vi\dim\left( \sum_{i=1}^m V_i \right) \le \sum_{i=1}^m \dim V_i
  • ابزار تئوری: فرمول گراسمن برای حالت پایه دو زیرفضا، و استقرای ریاضی روی mm.

۲. ایده و استراتژی حل (Problem-Solving Strategy)

  • برای حالت m=2m = 2: طبق گراسمن dim⁡(V1+V2)=dim⁡V1+dim⁡V2−dim⁡(V1∩V2)\dim(V_1 + V_2) = \dim V_1 + \dim V_2 - \dim(V_1 \cap V_2). چون بعد اشتراک نامنفی است، بلافاصله نامساوی به دست می‌آید.
  • برای حالت عمومی: استقرا روی mm. مجموعه V1+⋯+VmV_1 + \dots + V_m را به صورت (V1+⋯+Vm−1)+Vm(V_1 + \dots + V_{m-1}) + V_m پرانتزبندی کرده و فرض استقرا را اعمال می‌کنیم.

۳. حل تشریحی گام‌به‌گام (Step-by-Step Solution)

اثبات به روش استقرای ریاضی

گام اول: اثبات بعد متناهی بودن برای هر i∈{1,…,m}i \in \{1, \dots, m\}، چون ViV_i بعد متناهی است، پایه‌ای متناهی مانند Bi\mathcal{B}_i برای آن وجود دارد. لیست الحاقی زیر را تشکیل می‌دهیم:

B=B1∪B2∪⋯∪Bm\mathcal{B} = \mathcal{B}_1 \cup \mathcal{B}_2 \cup \dots \cup \mathcal{B}_m

هر عضو از مجموع ∑vi\sum v_i به وضوح در اسپن لیست متناهی B\mathcal{B} است. چون V1+⋯+VmV_1 + \dots + V_m توسط یک لیست با طول متناهی (∑dim⁡Vi\sum \dim V_i) اسپن می‌شود، بنا به تعریف یک فضای با بعد متناهی است.

گام دوم: بررسی پایه استقرا (m=1m = 1 و m=2m = 2)

  • برای m=1m = 1: dim⁡V1≤dim⁡V1\dim V_1 \le \dim V_1 که تساوی بدیهی است.
  • برای m=2m = 2: طبق فرمول ابعاد گراسمن (قضیه ۳۹.۲ آکسلر): dim⁡(V1+V2)=dim⁡V1+dim⁡V2−dim⁡(V1∩V2)\dim(V_1 + V_2) = \dim V_1 + \dim V_2 - \dim(V_1 \cap V_2) از آنجا که بعد هر زیرفضا عددی نامنفی است (dim⁡(V1∩V2)≥0\dim(V_1 \cap V_2) \ge 0): −dim⁡(V1∩V2)≤0-\dim(V_1 \cap V_2) \le 0 در نتیجه: dim⁡(V1+V2)≤dim⁡V1+dim⁡V2— (پایه استقرا)\dim(V_1 + V_2) \le \dim V_1 + \dim V_2 \quad \text{--- (پایه استقرا)}

گام سوم: گام استقرا فرض کنید این حکم برای هر m−1m - 1 زیرفضا برقرار باشد (فرض استقرا):

dim⁡(V1+⋯+Vm−1)≤dim⁡V1+⋯+dim⁡Vm−1\dim(V_1 + \dots + V_{m-1}) \le \dim V_1 + \dots + \dim V_{m-1}

حال مجموع mm زیرفضا را در نظر می‌گیریم و زیرفضای U=V1+⋯+Vm−1U = V_1 + \dots + V_{m-1} را تعریف می‌کنیم. پس مجموع برابر است با U+VmU + V_m. با اعمال نتیجه گام دوم روی دو زیرفضای UU و VmV_m:

dim⁡(V1+⋯+Vm)=dim⁡(U+Vm)≤dim⁡U+dim⁡Vm\dim(V_1 + \dots + V_m) = \dim(U + V_m) \le \dim U + \dim V_m

حال به جای dim⁡U\dim U، فرض استقرا را جایگذاری می‌کنیم:

dim⁡(U+Vm)≤(dim⁡V1+⋯+dim⁡Vm−1)+dim⁡Vm\dim(U + V_m) \le (\dim V_1 + \dots + \dim V_{m-1}) + \dim V_m

بنابراین:

dim⁡(V1+⋯+Vm)≤∑i=1mdim⁡Vi\dim(V_1 + \dots + V_m) \le \sum_{i=1}^m \dim V_i

گام استقرا کامل شد. ■\blacksquare


۴. نکات کلیدی و دام‌های تستی

شرط وقوع تساوی

  • تساوی در این نامساوی برقرار است اگر و فقط اگر مجموع داده شده یک جمع مستقیم باشد: dim⁡(V1+⋯+Vm)=∑i=1mdim⁡Vi  ⟺  V1+⋯+Vm=V1⊕⋯⊕Vm\dim(V_1 + \dots + V_m) = \sum_{i=1}^m \dim V_i \iff V_1 + \dots + V_m = V_1 \oplus \dots \oplus V_m این موضوع در قضیه ۴۰.۲ آکسلر اثبات شده است.

۵. پیوندها

پیوندهای این یادداشت ۲

یادداشت‌هایی که از این صفحه به آن‌ها پیوند داده شده است.

  • قضیه ۳۹.۲ بعد مجموع دو زیرفضا (فرمول گراسمن)
    پیش‌نمایش

    قضیه ۳۹.۲: بعد مجموع دو زیرفضا (فرمول گراسمن)

    پیام کلیدی قضیه در یک جمله

    اصل شمول و طرد در دنیای بردارها: بعد مجموع دو زیرفضا برابر است با مجموع ابعاد آن‌ها منهای بعد اشتراکشان؛ آنچه در اشتراک مشترک است را نباید دو بار شمرد.


  • قضیه ۴۰.۲ بعد جمع مستقیم زیرفضاها
    پیش‌نمایش

    قضیه ۴۰.۲: بعد جمع مستقیم زیرفضاها

    پیام کلیدی قضیه در یک جمله

    مجموع زیرفضاها زمانی و تنها زمانی جمع مستقیم است که بعد مجموع برابر با حاصل‌جمع ابعاد تک‌تک آن‌ها باشد؛ در جمع مستقیم هیچ بعدی هدر نمی‌رود.


ارجاعات به این یادداشت ۱

یادداشت‌هایی که به این صفحه پیوند داده‌اند.

حالت ارائه