رفتن به متن
باغ ریاضی
تعریف ۱۰.۲ فضای چندجمله‌ای‌ها P(F)
تنظیمات مطالعه
تنظیمات مطالعه

تعریف ۱۰.۲ فضای چندجمله‌ای‌ها P(F)

یادداشت شما ذخیره شد

می‌خواهید این تغییرات برای مدیر وب‌سایت هم ارسال شوند؟ نسخهٔ رسمی تنها پس از تأیید تغییر می‌کند.

تعریف ۱۰.۲: فضای چندجمله‌ای‌ها P(F)\mathcal{P}(\mathbb{F})

چکیده مفهومی

یک چندجمله‌ای تابعی است که از ترکیب توان‌های نامنفی متغیر با ضرایبی از میدان ساخته می‌شود؛ و مجموعه تمام این توابع با اعمال جمع و ضرب نقطه‌ای، یک فضای برداری بسیار مهم به نام P(F)\mathcal{P}(\mathbb{F}) تشکیل می‌دهند.


۱. درک شهودی و اهمیت در جبر خطی

چرا شلدون آکسلر از همین ابتدای کتاب چندجمله‌ای‌ها را به عنوان نمونه برجسته فضاهای برداری معرفی می‌کند؟ ۱. چندجمله‌ای‌ها ملموس‌ترین پل ارتباطی میان توابع پیوسته و جبر خطی متناهی هستند. ۲. بردارها در این فضا، توابع هستند نه nn-تایی‌های عددی؛ این امر ذهن دانشجو را از این فرض نادرست که «هر بردار یک ستون از اعداد است» آزاد می‌سازد. ۳. در فصول بعدی (به‌ویژه فصل‌های ۵ و ۸ در مبحث مقادیر ویژه و عملگرها)، چندجمله‌ای‌های عملگری نقشی حیاتی در اثبات قضایا بدون استفاده از دترمینان ایفا خواهند کرد.


۲. متن رسمی ریاضی (کتاب آکسلر)

تعریف ۱۰.۲ کتاب آکسلر

یک تابع p:F→Fp: \mathbb{F} \to \mathbb{F} را چندجمله‌ای با ضرایب در F\mathbb{F} می‌نامیم اگر اسکالرهایی مانند a0,…,am∈Fa_0, \dots, a_m \in \mathbb{F} وجود داشته باشند به طوری که:

p(z)=a0+a1z+a2z2+⋯+amzmp(z) = a_0 + a_1 z + a_2 z^2 + \dots + a_m z^m

برای همه z∈Fz \in \mathbb{F}. مجموعه همه چندجمله‌ای‌ها با ضرایب در F\mathbb{F} را با P(F)\mathcal{P}(\mathbb{F}) نشان می‌دهیم.


۳. ساختار فضای برداری P(F)\mathcal{P}(\mathbb{F})

با در نظر گرفتن اعمال معمول جمع توابع و ضرب اسکالر در توابع:

  • جمع: (p+q)(z)=p(z)+q(z)(p + q)(z) = p(z) + q(z)
  • ضرب اسکالر: (λp)(z)=λp(z)(\lambda p)(z) = \lambda p(z)

مجموعه P(F)\mathcal{P}(\mathbb{F}) تمام ۸ اصل فضای برداری را ارضا می‌کند و بنابراین یک فضای برداری بر روی F\mathbb{F} است. به زبان دقیق‌تر، P(F)\mathcal{P}(\mathbb{F}) یک زیرفضا از فضای بسیار بزرگ‌تر FF\mathbb{F}^\mathbb{F} (فضای تمام توابع از F\mathbb{F} به F\mathbb{F}) است.


۴. نکته بسیار عمیق: یکتایی ضرایب چندجمله‌ای

آکسلر به یک مسئله ظریف ریاضی اشاره می‌کند: آیا ممکن است دو مجموعه ضریب متفاوت یک تابع یکسان تولید کنند؟

اگر یک چندجمله‌ای به عنوان تابعی بر روی F\mathbb{F} با دو نمایش ضریب بیان شود:

p(z)=a0+a1z+⋯+amzm=b0+b1z+⋯+bkzkp(z) = a_0 + a_1 z + \dots + a_m z^m = b_0 + b_1 z + \dots + b_k z^k

با کم کردن این دو، تابعی به دست می‌آید که به ازای تمام z∈Fz \in \mathbb{F} برابر صفر است:

(p−p)(z)=0,∀z∈F(p - p)(z) = 0, \quad \forall z \in \mathbb{F}

در میدان‌های بی‌نهایت مانند R\mathbb{R} و C\mathbb{C}، یک چندجمله‌ای غیرصفر حداکثر به تعداد درجه‌اش ریشه دارد. بنابراین اگر تابعی در تمام بی‌نهایت نقطه صفر شود، لزوماً تمام ضرایب آن صفر هستند (aj=bja_j = b_j). نتیجه کلیدی: ضرایب یک چندجمله‌ای به طور یکتا توسط خود تابع تعیین می‌شوند.

این یکتایی به ما اجازه می‌دهد در یادداشت بعدی مفهوم «درجه» را بدون هیچ ابهامی تعریف کنیم.


۵. ارتباطات و پیوندهای اتمیک

پیوندهای این یادداشت ۳

یادداشت‌هایی که از این صفحه به آن‌ها پیوند داده شده است.

  • تعریف ۱۱.۲ درجه یک چندجمله‌ای
    پیش‌نمایش

    تعریف ۱۱.۲: درجه یک چندجمله‌ای (deg⁡p\deg p)

    چکیده مفهومی

    درجه یک چندجمله‌ای، بالاترین توان متغیر zz است که ضریب آن ناصفر باشد. برای چندجمله‌ای صفر مطلق، درجه به صورت −∞-\infty قرارداد می‌شود تا فرمول‌های جبری همواره سازگار بمانند.


  • نماد ۱۲.۲ فضای چندجمله‌ای‌های درجه حداکثر m یعنی Pm(F)
    پیش‌نمایش

    نماد ۱۲.۲: فضای چندجمله‌ای‌های درجه حداکثر mm یعنی Pm(F)\mathcal{P}_m(\mathbb{F})

    چکیده مفهومی

    فضای Pm(F)\mathcal{P}_m(\mathbb{F}) شامل تمام چندجمله‌ای‌هایی است که درجه آن‌ها از عدد مشخص mm فراتر نمی‌رود. این فضا بر خلاف کل P(F)\mathcal{P}(\mathbb{F})، یک فضای بعد-متناهی است و توسط لیست 1,z,…,zm1, z, \dots, z^m گسترش می‌یابد.


  • مثال ۱۴.۲ فضای P(F) با بعد نامتناهی است
    پیش‌نمایش

    مثال ۱۴.۲: فضای P(F)\mathcal{P}(\mathbb{F}) با بعد نامتناهی است

    چکیده مفهومی

    هر لیست متناهی از چندجمله‌ای‌ها دارای یک سقف درجه متناهی mm است و بنابراین هرگز نمی‌تواند توان بالاتر zm+1z^{m+1} را تولید کند؛ پس هیچ لیست متناهی قادر به اسپن کردن کل P(F)\mathcal{P}(\mathbb{F}) نیست.


ارجاعات به این یادداشت ۴

یادداشت‌هایی که به این صفحه پیوند داده‌اند.

حالت ارائه