رفتن به متن
باغ ریاضی
تمرین ۲ بخش ۳.۱ تأیید ادعاهای زیرفضا در فضاهای تابعی و دنباله‌ای
تنظیمات مطالعه
تنظیمات مطالعه

تمرین ۲ بخش ۳.۱ تأیید ادعاهای زیرفضا در فضاهای تابعی و دنباله‌ای

یادداشت شما ذخیره شد

می‌خواهید این تغییرات برای مدیر وب‌سایت هم ارسال شوند؟ نسخهٔ رسمی تنها پس از تأیید تغییر می‌کند.

تمرین ۲ بخش ۳.۱: تأیید ادعاهای زیرفضا در فضاهای تابعی و دنباله‌ای

صورت دقیق مسئله (کتاب آکسلر)

تمام ادعاهای مربوط به زیرفضاها را در مثال ۳۵.۱ (مثال ۳۴.۱ در یادداشت‌ها) تأیید کنید:

  1. U={(x1,x2,x3,x4)∈F4:x3=5x4+b}U = \{(x_1, x_2, x_3, x_4) \in \mathbb{F}^4 : x_3 = 5x_4 + b\} یک زیرفضای F4\mathbb{F}^4 است اگر و تنها اگر b=0b = 0.
  2. مجموعه توابع پیوسته حقیقی‌مقدار روی بازه [0,1][0, 1]، یعنی C[0,1]C[0, 1]، یک زیرفضای R[0,1]\mathbb{R}^{[0, 1]} است.
  3. مجموعه توابع مشتق‌پذیر حقیقی‌مقدار روی R\mathbb{R} یک زیرفضای RR\mathbb{R}^\mathbb{R} است.
  4. مجموعه توابع مشتق‌پذیر حقیقی‌مقدار ff روی (0,3)(0, 3) با شرط f′(2)=bf'(2) = b یک زیرفضای R(0,3)\mathbb{R}^{(0, 3)} است اگر و تنها اگر b=0b = 0.
  5. مجموعه دنباله‌های مختلط همگرا به صفر، یعنی c0={(z1,z2,… )∈C∞:lim⁡n→∞zn=0}c_0 = \{(z_1, z_2, \dots) \in \mathbb{C}^\infty : \lim_{n \to \infty} z_n = 0\}، یک زیرفضای C∞\mathbb{C}^\infty است.

۱. تحلیل اولیه و باز کردن خواسته مسئله

  • داده‌های مسئله:
    • ۵ فضای برداری مختلف شامل فضاهای مختصاتی F4\mathbb{F}^4، فضاهای تابعی RS\mathbb{R}^S، و فضای دنباله‌ای C∞\mathbb{C}^\infty.
  • حکم مسئله:
    • اثبات رسمی و گام‌به‌گام شرایط سه‌گانه زیرفضا (عضو صفر، بسته بودن جمع، بسته بودن ضرب اسکالر) برای تک‌تک این موارد، به علاوه اثبات دوطرفه بودن شرایط b=0b = 0.
  • چک‌لیست ابزارهای مورد نیاز:

۲. ایده و استراتژی حل (Problem-Solving Strategy)

  • برای گزاره‌های دوطرفه (b=0b = 0):
    • جهت (  ⟹  )(\implies): از فرض زیرفضا بودن استفاده کرده و الزامی بودن حضور بردار صفر را به کار می‌بریم تا b=0b = 0 به دست آید.
    • جهت (  ⟸  )(\impliedby): با فرض b=0b = 0، بسته بودن تحت جمع و ضرب اسکالر را با خطی بودن عملگرها اثبات می‌کنیم.
  • برای فضاهای تابعی و دنباله‌ای: از ویژگی‌های بنیادین عملگرهای خطی حسابان (حد، مشتق و پیوستگی مجموع و مضرب اسکالر توابع) استفاده می‌شود.

۳. حل تشریحی گام‌به‌گام (Step-by-Step Solution)

تأیید تشریحی تک‌تک ادعاها

ادعای اول: U={(x1,x2,x3,x4)∈F4:x3=5x4+b}U = \{(x_1, x_2, x_3, x_4) \in \mathbb{F}^4 : x_3 = 5x_4 + b\} زیرفضاست   ⟺  b=0\iff b = 0.

  • (  ⟹  )(\implies) فرض کنیم UU زیرفضای F4\mathbb{F}^4 باشد: طبق شرط عضو صفر، باید (0,0,0,0)∈U(0, 0, 0, 0) \in U باشد. مختصات بردار صفر را در رابطه صدق می‌دهیم: 0=5(0)+b  ⟹  0=0+b  ⟹  b=00 = 5(0) + b \implies 0 = 0 + b \implies b = 0
  • (  ⟸  )(\impliedby) فرض کنیم b=0b = 0: رابطه به صورت x3−5x4=0x_3 - 5x_4 = 0 درمی‌آید. ۱. بردار صفر: 0−5(0)=0  ⟹  0∈U0 - 5(0) = 0 \implies \mathbf{0} \in U. ۲. جمع: اگر x,y∈Ux, y \in U، آنگاه (x3−5x4)=0(x_3 - 5x_4) = 0 و (y3−5y4)=0(y_3 - 5y_4) = 0. برای x+yx + y: (x3+y3)−5(x4+y4)=(x3−5x4)+(y3−5y4)=0+0=0  ⟹  x+y∈U(x_3 + y_3) - 5(x_4 + y_4) = (x_3 - 5x_4) + (y_3 - 5y_4) = 0 + 0 = 0 \implies x + y \in U ۳. ضرب اسکالر: برای هر c∈Fc \in \mathbb{F} و x∈Ux \in U: (cx3)−5(cx4)=c(x3−5x4)=c(0)=0  ⟹  cx∈U(cx_3) - 5(cx_4) = c(x_3 - 5x_4) = c(0) = 0 \implies cx \in U بنابراین UU زیرفضاست اگر و تنها اگر b=0b = 0.

ادعای دوم: فضای C[0,1]C[0, 1] یک زیرفضای R[0,1]\mathbb{R}^{[0, 1]} است.

۱. تابع صفر: تابع ثابت صفر z(x)=0z(x) = 0 روی [0,1][0, 1] پیوسته است؛ بنابراین z∈C[0,1]z \in C[0, 1]. ۲. بسته بودن جمع: اگر f,g∈C[0,1]f, g \in C[0, 1] باشند، طبق قضیه مجموع توابع پیوسته در آنالیز، تابع (f+g)(x)=f(x)+g(x)(f + g)(x) = f(x) + g(x) روی [0,1][0, 1] پیوسته است؛ بنابراین f+g∈C[0,1]f + g \in C[0, 1]. ۳. بسته بودن ضرب اسکالر: اگر c∈Rc \in \mathbb{R} و f∈C[0,1]f \in C[0, 1]، تابع (cf)(x)=cf(x)(cf)(x) = c f(x) پیوسته است؛ بنابراین cf∈C[0,1]cf \in C[0, 1]. بنابراین C[0,1]C[0, 1] یک زیرفضا است.


ادعای سوم: توابع مشتق‌پذیر روی R\mathbb{R} یک زیرفضای RR\mathbb{R}^\mathbb{R} است.

۱. تابع صفر: تابع صفر در همه نقاط مشتق‌پذیر است و z′(x)=0z'(x) = 0. ۲. بسته بودن جمع: اگر f,gf, g مشتق‌پذیر باشند، طبق قاعده جمع مشتق:

(f+g)′(x)=f′(x)+g′(x)(f + g)'(x) = f'(x) + g'(x)

چون مشتق در هر نقطه وجود دارد، f+gf + g مشتق‌پذیر است. ۳. بسته بودن ضرب اسکالر: برای هر c∈Rc \in \mathbb{R}:

(cf)′(x)=cf′(x)(cf)'(x) = c f'(x)

مشتق موجود است، پس cfcf مشتق‌پذیر است. در نتیجه این مجموعه زیرفضا است.


ادعای چهارم: توابع با شرط f′(2)=bf'(2) = b روی (0,3)(0, 3) زیرفضاست   ⟺  b=0\iff b = 0.

  • (  ⟹  )(\implies) اگر مجموعه زیرفضا باشد، تابع صفر z(x)=0z(x) = 0 باید در آن باشد. مشتق تابع صفر همواره صفر است: z′(x)=0  ⟹  z′(2)=0z'(x) = 0 \implies z'(2) = 0. از طرفی شرط عضویت ایجاب می‌کند z′(2)=bz'(2) = b؛ بنابراین b=0b = 0.
  • (  ⟸  )(\impliedby) اگر b=0b = 0: شرط عضویت f′(2)=0f'(2) = 0 است. ۱. تابع صفر صدق می‌کند: z′(2)=0z'(2) = 0. ۲. جمع: (f+g)′(2)=f′(2)+g′(2)=0+0=0  ⟹  f+g(f + g)'(2) = f'(2) + g'(2) = 0 + 0 = 0 \implies f + g در مجموعه است. ۳. ضرب اسکالر: (cf)′(2)=cf′(2)=c⋅0=0  ⟹  cf(cf)'(2) = c f'(2) = c \cdot 0 = 0 \implies cf در مجموعه است. بنابراین مجموعه زیرفضاست اگر و تنها اگر b=0b = 0.

ادعای پنجم: مجموعه c0c_0 از دنباله‌های با حد صفر، زیرفضای C∞\mathbb{C}^\infty است.

۱. عضو صفر: دنباله همواره صفر 0=(0,0,0,… )\mathbf{0} = (0, 0, 0, \dots) دارای حد lim⁡n→∞0=0\lim_{n \to \infty} 0 = 0 است، پس 0∈c0\mathbf{0} \in c_0. ۲. بسته بودن جمع: فرض کنید a=(an)∈c0a = (a_n) \in c_0 و b=(bn)∈c0b = (b_n) \in c_0. این یعنی lim⁡an=0\lim a_n = 0 و lim⁡bn=0\lim b_n = 0. طبق قضایای حد در آنالیز:

lim⁡n→∞(an+bn)=lim⁡n→∞an+lim⁡n→∞bn=0+0=0\lim_{n \to \infty} (a_n + b_n) = \lim_{n \to \infty} a_n + \lim_{n \to \infty} b_n = 0 + 0 = 0

بنابراین a+b∈c0a + b \in c_0. ۳. بسته بودن ضرب اسکالر: برای هر c∈Cc \in \mathbb{C}:

lim⁡n→∞(can)=clim⁡n→∞an=c⋅0=0\lim_{n \to \infty} (c a_n) = c \lim_{n \to \infty} a_n = c \cdot 0 = 0

بنابراین ca∈c0ca \in c_0. در نتیجه c0c_0 یک زیرفضای C∞\mathbb{C}^\infty است. ■\blacksquare


۴. دام‌های رایج در حل این تیپ مسئله

نکات باریک‌تر از مو

  • تفاوت عملگر خطی با نامعادلات: شرایطی مثل مشتق، انتگرال و حد همگی عملگرهای خطی هستند. اعمال یک عملگر خطی برابر با صفر همواره یک زیرفضا (هسته عملگر) تولید می‌کند؛ اما اعمال عملگر برابر با یک مقدار ناصفر b≠0b \neq 0 هرگز شامل صفر نبوده و زیرفضا نمی‌شود.

۵. پیوندها

پیوندهای این یادداشت ۴

یادداشت‌هایی که از این صفحه به آن‌ها پیوند داده شده است.

  • قضیه ۳۲.۱ شرایط سه‌گانه زیرفضا بودن
    پیش‌نمایش

    قضیه ۳۲.۱: شرایط سه‌گانه زیرفضا بودن (آزمون سریع زیرفضا)

    پیام کلیدی قضیه در یک جمله

    برای بررسی اینکه آیا یک زیرمجموعه یک زیرفضاست یا خیر، لازم نیست تمام ۱۰ اصل موضوعه فضای برداری را چک کنید؛ فقط کافی است سه شرط را بسنجید: داشتن بردار صفر، بسته بودن نسبت به جمع، و بسته بودن نسبت به ضرب اسکالر.


  • مثال ۳۴.۱ زیرفضاهای فضاهای تابعی
    پیش‌نمایش

    مثال ۳۴.۱: زیرفضاهای فضاهای تابعی و دنباله‌ای

    ستون فقرات آنالیز تابعی در دل جبر خطی

    توابع و دنباله‌ها بردار هستند! ویژگی‌های حساب دیفرانسیل و انتگرال (پیوستگی، مشتق‌پذیری، انتگرال‌پذیری و حد) همگی زیرفضاهایی نامتناهی‌بعد درون فضای تمام توابع می‌سازند، به شرطی که شرایط تحمیل‌شده همگن (برابر با صفر) باشند.


  • تعریف ۳۱.۱ زیرفضا (Subspace)
    پیش‌نمایش

    تعریف ۳۱.۱: زیرفضا (Subspace)

    چکیده مفهومی

    یک زیرفضا، جهان ریاضی کوچکتری است که درون یک فضای برداری بزرگتر زندگی می‌کند؛ به شرطی که خودش با همان قوانین جمع و ضرب اسکالر فضای مادر، یک فضای برداری مستقل و خودکفا باشد و مبدا مختصات را در خود داشته باشد.


  • MOC حل تمرینات جبر خطی
    پیش‌نمایش

    ✍️ نقشه راه و بانک جامع حل تمرینات جبر خطی آکسلر (فصل ۱ و ۲)

    حل تشریحی ۱۰۰٪ تمرینات کتاب بدون پرش محاسباتی

    تمام ۹۸ تمرین پایان بخش‌های فصول اول و دوم کتاب جبر خطی آکسلر (ویرایش چهارم ترجمه فارسی) با جزئیات کامل، تحلیل استراتژی حل، اثبات گام‌به‌گام و هشدارهای امتحانی نوشته و طبقه‌بندی شده‌اند.


ارجاعات به این یادداشت ۱

یادداشت‌هایی که به این صفحه پیوند داده‌اند.

حالت ارائه