تمرین ۱۱ بخش ۳.۲: بعد اشتراک دو زیرفضای چهاربعدی در
فرض کنید و هر دو زیرفضاهای چهاربعدی از هستند. ثابت کنید دو بردار در وجود دارند به طوری که هیچ یک از این بردارها مضرب اسکالر دیگری نیست.
۱. تحلیل اولیه و باز کردن خواسته مسئله
- دادههای مسئله:
- فضای مادر: با .
- زیرفضاها: و .
- معنی دقیق خواسته مسئله:
- دو بردار که مضرب عددی یکدیگر نباشند، دقیقاً یعنی لیست در مستقل خطی باشد!
- وجود دو بردار مستقل خطی در یک زیرفضا، معادل است با این که بعد آن زیرفضا حداقل برابر ۲ باشد:
- چکلیست ابزارها:
- قضیه ۳۹.۲ بعد مجموع دو زیرفضا (فرمول گراسمن):
- قضیه کران بعد جمع: چون است، پس .
۲. ایده و استراتژی حل (Problem-Solving Strategy)
- بازنویسی فرمول گراسمن برای بعد اشتراک:
- استفاده از بیشینه بعد ممکن برای یعنی ۶، که منجر به کمینه بعد برای اشتراک () میشود.
- چون ، پایهای برای وجود دارد که طول آن حداقل ۲ است. هر دو بردار متمایز از این پایه، مستقل خطی بوده و هیچکدام مضرب دیگری نیست.
۳. حل تشریحی گامبهگام (Step-by-Step Solution)
گام اول: اعمال فرمول بعد گراسمن طبق فرمول گراسمن (قضیه ۳۹.۲ آکسلر) برای دو زیرفضای با بعد متناهی و :
با قرار دادن مقادیر داده شده در صورت مسئله ( و ):
بنابراین:
گام دوم: تحلیل کران بعد مجموع از آنجا که و زیرفضاهایی از هستند، مجموع آنها یعنی نیز زیرفضایی از است:
طبق قضیه بعد زیرفضا (قضیه ۳۶.۲)، بعد هر زیرفضا کمتر یا مساوی بعد فضای مادر است:
گام سوم: به دست آوردن کران پایین برای بعد اشتراک از نامساوی (۲) نتیجه میگیریم:
با جمع کردن این نامساوی با عدد ۸ (طبق رابطه ۱):
پس:
گام چهارم: استخراج دو بردار غیر مضرب (مستقل خطی) چون ، زیرفضای دارای پایهای با طول حداقل ۲ است. دو بردار اول از این پایه را برمیداریم و آنها را و مینامیم. از آنجا که این بردارها عضو یک پایه هستند: ۱. هر دو عضو هستند: . ۲. لیست مستقل خطی است. دو بردار در یک فضای برداری مستقل خطی هستند اگر و فقط اگر هیچیک از آنها مضرب اسکالر دیگری نباشد (یعنی و به ازای هر ).
حکم مسئله به طور کامل اثبات شد.
۴. نکات کلیدی و دامهای تستی
- در سوالات امتحانی، عباراتی مانند «هیچیک مضرب دیگری نیست» برای دو بردار، همارز دقیق «استقلال خطی دو بردار» و به تبع آن «بعد حداقل ۲» است. همواره ابتدا مسئله را به زبان بعد ترجمه کنید.
۵. پیوندها
- مفاهیم تئوری مرتبط: قضیه ۳۹.۲ بعد مجموع دو زیرفضا (فرمول گراسمن) | قضیه ۳۶.۲ بعد یک زیرفضا