مثال ۱۸.۲: لیستهای وابسته خطی
چکیده مفهومی
با بررسی یک ترکیب خطی غیربدیهی در و تحلیل پارامتری ضریب ، شرایط دقیق عددی وابستگی خطی را آشکار میسازیم.
۱. متن مثالهای کتاب آکسلر
۱) لیست وابسته در
مثال ۱۸.۲ (الف) کتاب آکسلر
لیست سه بردار زیر در وابسته خطی است:
زیرا با ضرایب غیرصفر ، و داریم:
بررسی گامبهگام مؤلفهها:
- مؤلفه اول:
- مؤلفه دوم:
- مؤلفه سوم: چون همه ضرایب صفر نیستند (مثلاً ضریب بردار سوم است)، این لیست وابسته خطی است.
۲) تحلیل پارامتری ضریب
مثال ۱۸.۲ (ب) کتاب آکسلر
لیست زیر در :
وابسته خطی است اگر و تنها اگر .
تحلیل و اثبات: میخواهیم ببینیم بردار سوم چه زمانی در گستره دو بردار اول قرار میگیرد:
این تساوی منجر به دستگاه معادلات زیر میشود:
2x + y = 7 & (1) \\ 3x - y = 3 & (2) \\ x + 2y = c & (3) \end{cases}$$ * از جمع معادله (۱) و (۲): $$5x = 10 \implies x = 2$$ * با قرار دادن $x = 2$ در معادله (۱): $$2(2) + y = 7 \implies y = 3$$ * حال برای اینکه دستگاه سازگار باشد و بردار سوم در گستره دو بردار قبلی بنشیند، باید معادله سوم ارضا شود: $$c = x + 2y = 2 + 2(3) = 8$$ * نتیجه: اگر $c = 8$ باشد، بردار سوم در صفحه دو بردار اول قرار گرفته و لیست وابسته خطی است. اگر $c \neq 8$ باشد، بردار سوم از صفحه خارج شده و لیست سه تایی مستقل خطی خواهد بود! --- ## ۲. هشدارهای محاسباتی > [!WARNING] نکته امتحانی > هرگاه در یک مسئله تستی یا امتحانی پارامتری مجهول برای استقلال/وابستگی خطی دیدید، کافی است بررسی کنید که آیا بردار شامل پارامتر، ترکیب خطی سایر بردارها میشود یا خیر. --- ## ۳. تعبیر هندسی همصفحهای با مدل جئوجبرا ```geogebra appName: 3d width: 700 height: 450 showToolBar: false showAlgebraInput: true showMenuBar: false commands: - "Pt1 = (0,0,0)" - "Pt2 = (2, 3, 1)" - "u = Vector(Pt1, Pt2)" - "Pt3 = (0,0,0)" - "Pt4 = (1, -1, 2)" - "v = Vector(Pt3, Pt4)" - "plane = Plane((0,0,0), (2, 3, 1), (1, -1, 2))" - "c = Slider(0, 14, 1, 8, 100, false, true, true, false)" - "Pt5 = (0,0,0)" - "w = Vector(Pt5, (7, 3, c))" caption: "وابستگی خطی و همصفحهای: بردار w تنها در c = 8 درون صفحه span(u, v) مینشیند" explain: - "صفحه خاکستری گستره دو بردار u و v را نشان میدهد." - "با تغییر لغزنده c، تنها زمانی که c=8 شود، بردار w روی صفحه مینشیند (وابسته خطی)." - "به ازای هر مقدار c ≠ 8، بردار از صفحه خارج شده و سه بردار مستقل خطی خواهند بود." ``` --- ## ۴. ارتباطات و پیوندهای اتمیک * **تعریف مرجع:** [[03-Chapter-2/03.1-Span-and-Linear-Independence/تعریف ۱۷.۲ وابستگی خطی|تعریف ۱۷.۲: وابستگی خطی]] * **مدخل لم طلایی فصل ۲:** [[03-Chapter-2/03.1-Span-and-Linear-Independence/لم ۱۹.۲ لم وابستگی خطی (Linear Dependence Lemma)|لم ۱۹.۲: لم وابستگی خطی (Linear Dependence Lemma)]]