رفتن به متن
باغ ریاضی
تمرین ۰۹.۲.۲ پایه‌های حاصل از مجموع‌های جزیی
تنظیمات مطالعه
تنظیمات مطالعه

تمرین ۰۹.۲.۲ پایه‌های حاصل از مجموع‌های جزیی

یادداشت شما ذخیره شد

می‌خواهید این تغییرات برای مدیر وب‌سایت هم ارسال شوند؟ نسخهٔ رسمی تنها پس از تأیید تغییر می‌کند.

تمرین ۹ بخش ۲.۲: پایه‌های حاصل از مجموع‌های جزئی

صورت دقیق مسئله (کتاب آکسلر)

فرض کنید v1,…,vmv_1, \dots, v_m یک لیست از بردارها در VV باشد. برای هر k∈{1,…,m}k \in \{1, \dots, m\} فرض کنید:

wk=v1+⋯+vkw_k = v_1 + \dots + v_k

نشان دهید v1,…,vmv_1, \dots, v_m یک پایه از VV است اگر و فقط اگر w1,…,wmw_1, \dots, w_m یک پایه از VV باشد.


۱. تحلیل اولیه و باز کردن خواسته مسئله

  • داده‌های مسئله:
    • لیست v1,…,vmv_1, \dots, v_m در VV.
    • لیست مجموع‌های جزئی: w1=v1w_1 = v_1 w2=v1+v2w_2 = v_1 + v_2 ⋮\vdots wm=v1+v2+⋯+vmw_m = v_1 + v_2 + \dots + v_m
  • حکم مسئله:
    • گزاره دوشرطی: (v1,…,vm)(v_1, \dots, v_m) پایه است   ⟺  \iff (w1,…,wm)(w_1, \dots, w_m) پایه است.

۲. ایده و استراتژی حل (Problem-Solving Strategy)

رابطه معکوس بر حسب تفاضل متوالی به سادگی به دست می‌آید:

  • v1=w1v_1 = w_1
  • به ازای هر k≥2k \ge 2: vk=wk−wk−1v_k = w_k - w_{k-1} این تقارن و قابلیت تبدیل دوطرفه نشان می‌دهد که: ۱. گستره هر دو لیست یکسان است: span⁡(v1,…,vm)=span⁡(w1,…,wm)\operatorname{span}(v_1, \dots, v_m) = \operatorname{span}(w_1, \dots, w_m). ۲. استقلال خطی یکی مستلزم استقلال خطی دیگری است.

۳. حل تشریحی گام‌به‌گام (Step-by-Step Solution)

اثبات کامل دو شرطی

گام اول (هم‌ارزی اسپن‌ها): ادعا می‌کنیم span⁡(v1,…,vm)=span⁡(w1,…,wm)\operatorname{span}(v_1, \dots, v_m) = \operatorname{span}(w_1, \dots, w_m).

  • از رابطه wk=∑i=1kviw_k = \sum_{i=1}^k v_i نتیجه می‌شود که هر wkw_k ترکیبی خطی از بردارهای v1,…,vmv_1, \dots, v_m است. بنابراین: span⁡(w1,…,wm)⊆span⁡(v1,…,vm)\operatorname{span}(w_1, \dots, w_m) \subseteq \operatorname{span}(v_1, \dots, v_m)
  • از طرف دیگر روابط معکوس را بررسی می‌کنیم: v1=w1v_1 = w_1 v2=w2−w1v_2 = w_2 - w_1 v3=w3−w2v_3 = w_3 - w_2 ⋮\vdots vm=wm−wm−1v_m = w_m - w_{m-1} بنابراین هر vkv_k ترکیبی خطی از بردارهای w1,…,wmw_1, \dots, w_m است. پس: span⁡(v1,…,vm)⊆span⁡(w1,…,wm)\operatorname{span}(v_1, \dots, v_m) \subseteq \operatorname{span}(w_1, \dots, w_m) از شمول دوطرفه نتیجه می‌شود: span⁡(v1,…,vm)=span⁡(w1,…,wm)— (۱)\operatorname{span}(v_1, \dots, v_m) = \operatorname{span}(w_1, \dots, w_m) \quad \text{--- (۱)} نتیجه: v1,…,vmv_1, \dots, v_m فضا را اسپن می‌کند اگر و فقط اگر w1,…,wmw_1, \dots, w_m فضا را اسپن کند.

گام دوم (هم‌ارزی استقلال خطی):

بخش (  ⟹  \implies): فرض کنید (v1,…,vm)(v_1, \dots, v_m) مستقل خطی باشد. فرض کنید:

c1w1+c2w2+⋯+cmwm=0c_1 w_1 + c_2 w_2 + \dots + c_m w_m = 0

با جایگذاری تعریف wkw_k:

c1v1+c2(v1+v2)+⋯+cm(v1+⋯+vm)=0c_1 v_1 + c_2 (v_1 + v_2) + \dots + c_m (v_1 + \dots + v_m) = 0

جمع‌آوری ضرایب هر viv_i:

(c1+c2+⋯+cm)v1+(c2+⋯+cm)v2+⋯+(cm−1+cm)vm−1+cmvm=0(c_1 + c_2 + \dots + c_m) v_1 + (c_2 + \dots + c_m) v_2 + \dots + (c_{m-1} + c_m) v_{m-1} + c_m v_m = 0

چون (v1,…,vm)(v_1, \dots, v_m) مستقل خطی است، تک‌تک این ضرایب صفرند:

cm=0c_m = 0

cm−1+cm=0  ⟹  cm−1=0c_{m-1} + c_m = 0 \implies c_{m-1} = 0

⋮\vdots

c1+c2+⋯+cm=0  ⟹  c1=0c_1 + c_2 + \dots + c_m = 0 \implies c_1 = 0

پس c1=c2=⋯=cm=0c_1 = c_2 = \dots = c_m = 0. در نتیجه (w1,…,wm)(w_1, \dots, w_m) مستقل خطی است.

بخش (  ⟸  \impliedby): فرض کنید (w1,…,wm)(w_1, \dots, w_m) مستقل خطی باشد. فرض کنید:

d1v1+d2v2+⋯+dmvm=0d_1 v_1 + d_2 v_2 + \dots + d_m v_m = 0

به جای vkv_k معادل آن بر حسب ww را قرار می‌دهیم:

d1w1+d2(w2−w1)+d3(w3−w2)+⋯+dm(wm−wm−1)=0d_1 w_1 + d_2 (w_2 - w_1) + d_3 (w_3 - w_2) + \dots + d_m (w_m - w_{m-1}) = 0

مرتب‌سازی بر حسب wkw_k:

(d1−d2)w1+(d2−d3)w2+⋯+(dm−1−dm)wm−1+dmwm=0(d_1 - d_2) w_1 + (d_2 - d_3) w_2 + \dots + (d_{m-1} - d_m) w_{m-1} + d_m w_m = 0

چون (w1,…,wm)(w_1, \dots, w_m) مستقل خطی است:

dm=0d_m = 0

dm−1−dm=0  ⟹  dm−1=0d_{m-1} - d_m = 0 \implies d_{m-1} = 0

⋮\vdots

d1−d2=0  ⟹  d1=0d_1 - d_2 = 0 \implies d_1 = 0

پس d1=d2=⋯=dm=0d_1 = d_2 = \dots = d_m = 0. در نتیجه (v1,…,vm)(v_1, \dots, v_m) مستقل خطی است.

گام سوم: چون هم استقلال خطی و هم خاصیت مولد بودن دو لیست هم‌ارز یکدیگرند، پایه بودن یکی مستلزم و معادل پایه بودن دیگری است. ■\blacksquare


۴. نکات کلیدی و دام‌های تستی

ماتریس تبدیل و تغییر مبنا

  • ماتریس ضرایب تبدیل vv به ww یک ماتریس پایین مثلثی با درایه‌های ۱ روی قطر اصلی و زیر قطر است. دترمینان آن ۱ است. ماتریس معکوس آن نیز دارای ۱ روی قطر اصلی و −1-1 روی زیرقطر اول است. چون این تبدیل خطی یک ایزومورفیسم است، هر پایه را به پایه‌ای دیگر می‌نگارد.

۵. پیوندها

پیوندهای این یادداشت ۲

یادداشت‌هایی که از این صفحه به آن‌ها پیوند داده شده است.

  • تعریف ۲۶.۲ پایه (Basis)
    پیش‌نمایش

    تعریف ۲۶.۲: پایه (Basis)

    چکیده مفهومی

    یک پایه برای فضای برداری، مجموعه‌ای از بردارهاست که نه آن‌قدر کم هستند که نتوان کل فضا را با آن‌ها ساخت (مولد هستند)، و نه آن‌قدر زیادند که بردار اضافه‌ای در میان آن‌ها تلف شود (مستقل خطی هستند). پایه یعنی «حداقل تعداد بردار برای دسترسی به همه‌جا» و «سیستم مختصات بنیادین فضا».


  • قضیه ۲۸.۲ ملاک پایه بودن (یکتایی ضرایب ترکیب خطی)
    پیش‌نمایش

    قضیه ۲۸.۲: ملاک پایه بودن (یکتایی ضرایب ترکیب خطی)

    پیام کلیدی قضیه در یک جمله

    یک فهرست از بردارها پایه است اگر و تنها اگر هر بردار فضا را بتوان به تنها یک روش یکتا به صورت ترکیب خطی از آن‌ها نمایش داد؛ مولد بودن وجود ضرایب را تضمین می‌کند و استقلال خطی یکتایی آن‌ها را.


ارجاعات به این یادداشت ۱

یادداشت‌هایی که به این صفحه پیوند داده‌اند.

حالت ارائه