رفتن به متن
باغ ریاضی
مثال ۴.۱ جابه‌جایی ضرب مختلط
تنظیمات مطالعه
تنظیمات مطالعه

مثال ۴.۱ جابه‌جایی ضرب مختلط

یادداشت شما ذخیره شد

می‌خواهید این تغییرات برای مدیر وب‌سایت هم ارسال شوند؟ نسخهٔ رسمی تنها پس از تأیید تغییر می‌کند.

مثال ۴.۱: اثبات جابه‌جایی ضرب مختلط (Commutativity of Complex Multiplication)

پیام کلیدی در یک جمله

ضرب اعداد مختلط خاصیت جابه‌جایی دارد (یعنی αβ=βα\alpha\beta = \beta\alpha)؛ این نتیجه مستقیماً از خواص جابه‌جایی جمع و ضرب در دستگاه اعداد حقیقی ناشی می‌شود.


۱. تصویر کلان و استراتژی اثبات

اعداد مختلط به عنوان زوج‌های مرتبی از اعداد حقیقی ساخته شده‌اند. بنابراین برای اثبات هر خاصیت جبری در C\mathbb{C}، یک استراتژی استاندارد وجود دارد:

  1. نمایش اعداد مختلط به شکل صریح مولفه‌های حقیقی: α=a+bi\alpha = a + bi و β=c+di\beta = c + di.
  2. بسط عبارت طبق تعریف جمع و ضرب مختلط.
  3. استفاده از خواص بنیادین اعداد حقیقی (جابه‌جایی و توزیع‌پذیری در R\mathbb{R}).
  4. بازسازی مجدد عبارت به شکل ضرب در جهت معکوس.

۲. صورت دقیق ریاضی و اثبات آکسلر

متن مثال ۴.۱ کتاب آکسلر

برای نشان دادن اینکه αβ=βα\alpha\beta = \beta\alpha برای هر α,β∈C\alpha, \beta \in \mathbb{C} برقرار است، فرض کنید:

α=a+biوβ=c+di\alpha = a + bi \quad \text{و} \quad \beta = c + di

که در آن a,b,c,d∈Ra, b, c, d \in \mathbb{R}.

آنگاه طبق تعریف ضرب اعداد مختلط داریم:

αβ=(a+bi)(c+di)=(ac−bd)+(ad+bc)i\alpha\beta = (a + bi)(c + di) = (ac - bd) + (ad + bc)i

βα=(c+di)(a+bi)=(ca−db)+(cb+da)i\beta\alpha = (c + di)(a + bi) = (ca - db) + (cb + da)i

از آنجا که در اعداد حقیقی عمل‌های جمع و ضرب دارای خاصیت جابه‌جایی هستند، می‌دانیم:

ca=acوdb=bd  ⟹  ca−db=ac−bdca = ac \quad \text{و} \quad db = bd \implies ca - db = ac - bd

و همچنین:

cb+da=bc+ad=ad+bccb + da = bc + ad = ad + bc

در نتیجه بخش‌های حقیقی با هم و بخش‌های موهومی با هم برابرند، پس:

αβ=βα■\alpha\beta = \beta\alpha \qquad \blacksquare

۳. تمرین تکمیلی: اثبات جابه‌جایی جمع مختلط (تمرین ۱ بخش ۱.۱)

اثبات جابه‌جایی عمل جمع در C\mathbb{C}

فرض کنید α=a+bi\alpha = a + bi و β=c+di\beta = c + di دو عدد مختلط دلخواه باشند (a,b,c,d∈Ra, b, c, d \in \mathbb{R}).

طبق تعریف ۱.۱:

α+β=(a+bi)+(c+di)=(a+c)+(b+d)i\alpha + \beta = (a + bi) + (c + di) = (a + c) + (b + d)i

به دلیل خاصیت جابه‌جایی جمع در اعداد حقیقی (a+c=c+aa + c = c + a و b+d=d+bb + d = d + b):

=(c+a)+(d+b)i= (c + a) + (d + b)i

با اعمال مجدد تعریف جمع اعداد مختلط:

=(c+di)+(a+bi)=β+α■= (c + di) + (a + bi) = \beta + \alpha \qquad \blacksquare

۴. نکته آموزشی و اهمیت متدلوژیک

این اثبات نمونه‌ای درخشان از تقلیل یک مفهوم نو به مفاهیم اثبات‌شده قبلی است. ما نیازی به اختراع منطق جدید نداریم؛ استحکام ساختار جبری C\mathbb{C} از پایه‌های استوار دستگاه اعداد حقیقی R\mathbb{R} وام گرفته می‌شود.


۵. ارتباطات و پیوندهای اتمیک

پیوندهای این یادداشت ۳

یادداشت‌هایی که از این صفحه به آن‌ها پیوند داده شده است.

  • تعریف ۱.۱ اعداد مختلط C
    پیش‌نمایش

    تعریف ۱.۱: اعداد مختلط C\mathbb{C} (Complex Numbers)

    چکیده مفهومی

    عدد مختلط یک زوج مرتب از اعداد حقیقی به شکل a+bia + bi است که در آن i2=−1i^2 = -1. این دستگاه عددی به ما امکان می‌دهد معادلات جبری را حل کنیم که در دامنه اعداد حقیقی هیچ پاسخی ندارند.


  • ویژگی‌های ۳.۱ ویژگی‌های حساب مختلط
    پیش‌نمایش

    ویژگی‌های ۳.۱: ویژگی‌های حساب مختلط (Properties of Complex Arithmetic)

    پیام کلیدی در یک جمله

    مجموعه اعداد مختلط C\mathbb{C} تحت دو عمل جمع و ضرب، تمامی خواص جبری بنیادین حاکم بر اعداد حقیقی را داراست و تشکیل یک ساختار جبری کامل به نام میدان (Field) می‌دهد.


  • تعریف ۵.۱ تفریق و تقسیم در اعداد مختلط
    پیش‌نمایش

    تعریف ۵.۱: تفریق و تقسیم در اعداد مختلط (Subtraction and Division)

    چکیده مفهومی

    در ساختارهای مجرد جبری، «تفریق» چیزی جز جمع با وارون جمعی نیست (β−α=β+(−α)\beta - \alpha = \beta + (-\alpha))، و «تقسیم» چیزی جز ضرب در وارون ضربی نیست (β/α=β⋅(1/α)\beta / \alpha = \beta \cdot (1/\alpha)).


ارجاعات به این یادداشت ۵

یادداشت‌هایی که به این صفحه پیوند داده‌اند.

حالت ارائه