رفتن به متن
باغ ریاضی
تمرین ۰۵.۳.۲ پایه و مکمل برای برابری در دو نقطه در P4(F)
تنظیمات مطالعه
تنظیمات مطالعه

تمرین ۰۵.۳.۲ پایه و مکمل برای برابری در دو نقطه در P4(F)

یادداشت شما ذخیره شد

می‌خواهید این تغییرات برای مدیر وب‌سایت هم ارسال شوند؟ نسخهٔ رسمی تنها پس از تأیید تغییر می‌کند.

تمرین ۵ بخش ۳.۲: پایه و مکمل برای برابری در دو نقطه در P4(F)\mathcal{P}_4(\mathbb{F})

صورت دقیق مسئله (کتاب آکسلر)

فرض کنید:

U={p∈P4(F):p(2)=p(5)}U = \big\{ p \in \mathcal{P}_4(\mathbb{F}) : p(2) = p(5) \big\}

الف) یک پایه برای UU پیدا کنید. ب) پایه در (الف) را به یک پایه از P4(F)\mathcal{P}_4(\mathbb{F}) گسترش دهید. ج) یک زیرفضای WW از P4(F)\mathcal{P}_4(\mathbb{F}) پیدا کنید به طوری که P4(F)=U⊕W\mathcal{P}_4(\mathbb{F}) = U \oplus W.


۱. تحلیل اولیه و باز کردن خواسته مسئله

  • تحلیل جبری شرط:
    • p(2)=p(5)  ⟺  p(5)−p(2)=0p(2) = p(5) \iff p(5) - p(2) = 0.
    • اگر q(x)=p(x)−p(2)q(x) = p(x) - p(2) باشد، آنگاه q(2)=0q(2) = 0 و q(5)=0q(5) = 0.
    • طبق قضیه فاکتورگیری، q(x)q(x) بر (x−2)(x−5)(x - 2)(x - 5) بخش‌پذیر است: p(x)=c+(x−2)(x−5)r(x)p(x) = c + (x - 2)(x - 5) r(x) که در آن c=p(2)∈Fc = p(2) \in \mathbb{F} یک عدد ثابت است و r(x)r(x) چندجمله‌ای با درجه حداکثر ۲ است (r∈P2(F)r \in \mathcal{P}_2(\mathbb{F})).
    • بعد P4(F)\mathcal{P}_4(\mathbb{F}) برابر ۵ است. شرط p(2)=p(5)p(2) = p(5) یک قید خطی منفرد است؛ لذا انتظار داریم dim⁡U=5−1=4\dim U = 5 - 1 = 4.

۲. ایده و استراتژی حل (Problem-Solving Strategy)

  1. پایه P2(F)\mathcal{P}_2(\mathbb{F}) عبارت است از (1,x,x2)(1, x, x^2). ضرب این بردارها در (x−2)(x−5)(x - 2)(x - 5) به همراه چندجمله‌ای ثابت ۱، چهار بردار مستقل خطی عضو UU به دست می‌دهد.
  2. برای گسترش به کل فضا، یک چندجمله‌ای تکمیلی نیاز داریم که شرط p(2)=p(5)p(2) = p(5) را نقض کند. ساده‌ترین گزینه چندجمله‌ای درجه یک xx است، زیرا برای آن 2≠52 \neq 5.
  3. مکمل مستقیم: W=span⁡(x)W = \operatorname{span}(x) یا W=span⁡(x−2)W = \operatorname{span}(x - 2).

۳. حل تشریحی گام‌به‌گام (Step-by-Step Solution)

حل گام‌به‌گام

بخش الف: ساخت پایه برای UU

چندجمله‌ای‌های زیر را تعریف می‌کنیم:

u0(x)=1u_0(x) = 1

u1(x)=(x−2)(x−5)=x2−7x+10u_1(x) = (x - 2)(x - 5) = x^2 - 7x + 10

u2(x)=x(x−2)(x−5)=x3−7x2+10xu_2(x) = x(x - 2)(x - 5) = x^3 - 7x^2 + 10x

u3(x)=x2(x−2)(x−5)=x4−7x3+10x2u_3(x) = x^2(x - 2)(x - 5) = x^4 - 7x^3 + 10x^2
  • بررسی عضویت در UU:
    • برای u0u_0: مقدار در ۲ و ۵ برابر ۱ است (1=11 = 1). پس u0∈Uu_0 \in U.
    • برای k∈{1,2,3}k \in \{1, 2, 3\}: چون عامل (x−2)(x−5)(x - 2)(x - 5) دارند، uk(2)=0u_k(2) = 0 و uk(5)=0u_k(5) = 0؛ پس uk(2)=uk(5)=0u_k(2) = u_k(5) = 0 و در نتیجه uk∈Uu_k \in U. همچنین حداکثر درجه ۴ است.
  • استقلال خطی: درجات این چهار چندجمله‌ای عبارتند از: deg⁡(u0)=0,deg⁡(u1)=2,deg⁡(u2)=3,deg⁡(u3)=4\deg(u_0) = 0, \quad \deg(u_1) = 2, \quad \deg(u_2) = 3, \quad \deg(u_3) = 4 چون درجات متمایزند، این ۴ چندجمله‌ای مستقل خطی هستند.
  • مولد بودن: هر p∈Up \in U را به فرم p(x)=p(2)+(x−2)(x−5)(c0+c1x+c2x2)p(x) = p(2) + (x - 2)(x - 5)(c_0 + c_1 x + c_2 x^2) بسط می‌دهیم، که دقیقاً ترکیبی خطی از u0,u1,u2,u3u_0, u_1, u_2, u_3 است. بنابراین (1,(x−2)(x−5),x(x−2)(x−5),x2(x−2)(x−5))(1, (x-2)(x-5), x(x-2)(x-5), x^2(x-2)(x-5)) یک پایه برای UU است و dim⁡U=4\dim U = 4.

بخش ب: گسترش به پایه P4(F)\mathcal{P}_4(\mathbb{F})

چندجمله‌ای درجه یک v(x)=xv(x) = x را اضافه می‌کنیم:

B=(1,x,(x−2)(x−5),x(x−2)(x−5),x2(x−2)(x−5))\mathcal{B} = \big( 1, x, (x-2)(x-5), x(x-2)(x-5), x^2(x-2)(x-5) \big)

درجات این ۵ چندجمله‌ای عبارتند از 0,1,2,3,40, 1, 2, 3, 4 که متمایزند. بنابراین مستقل خطی بوده و چون طول آن ۵ و برابر dim⁡P4(F)\dim \mathcal{P}_4(\mathbb{F}) است، یک پایه برای P4(F)\mathcal{P}_4(\mathbb{F}) می‌باشد.

بخش ج: تعیین متمم مستقیم WW

قرار می‌دهیم:

W=span⁡(x)={cx:c∈F}W = \operatorname{span}(x) = \{ cx : c \in \mathbb{F} \}
  • بررسی اشتراک: فرض کنید f∈U∩Wf \in U \cap W. چون f∈Wf \in W، پس f(x)=cxf(x) = cx. چون f∈Uf \in U، باید f(2)=f(5)f(2) = f(5) باشد: 2c=5c  ⟹  3c=0  ⟹  c=0  ⟹  f=02c = 5c \implies 3c = 0 \implies c = 0 \implies f = 0 بنابراین U∩W={0}U \cap W = \{0\}.
  • بررسی جمع: با فرمول گراسمن: dim⁡(U+W)=dim⁡U+dim⁡W−dim⁡(U∩W)=4+1−0=5=dim⁡P4(F)\dim(U + W) = \dim U + \dim W - \dim(U \cap W) = 4 + 1 - 0 = 5 = \dim \mathcal{P}_4(\mathbb{F}) پس U+W=P4(F)U + W = \mathcal{P}_4(\mathbb{F}). بنابراین P4(F)=U⊕W\mathcal{P}_4(\mathbb{F}) = U \oplus W. ■\blacksquare

۴. نکات کلیدی و دام‌های تستی

شرط مشخصه میدان

  • در تساوی 3c=0  ⟹  c=03c = 0 \implies c = 0، فرض بر این است که مشخصه میدان ۳ نیست (که در R\mathbb{R} یا C\mathbb{C} همواره برقرار است چون مشخصه صفر است).

۵. پیوندها

پیوندهای این یادداشت ۲

یادداشت‌هایی که از این صفحه به آن‌ها پیوند داده شده است.

  • تعریف ۳۴.۲ بعد (Dimension)
    پیش‌نمایش

    تعریف ۳۴.۲: بعد (Dimension)

    چکیده مفهومی

    بُعد یک فضای برداری با بعد متناهی، طول (تعداد اعضای) هر یک از پایه‌های آن فضا است. بعد یعنی تعداد درجات آزادی مستقل برای حرکت درون فضا.


  • قضیه ۳۹.۲ بعد مجموع دو زیرفضا (فرمول گراسمن)
    پیش‌نمایش

    قضیه ۳۹.۲: بعد مجموع دو زیرفضا (فرمول گراسمن)

    پیام کلیدی قضیه در یک جمله

    اصل شمول و طرد در دنیای بردارها: بعد مجموع دو زیرفضا برابر است با مجموع ابعاد آن‌ها منهای بعد اشتراکشان؛ آنچه در اشتراک مشترک است را نباید دو بار شمرد.


ارجاعات به این یادداشت ۱

یادداشت‌هایی که به این صفحه پیوند داده‌اند.

حالت ارائه