رفتن به متن
باغ ریاضی
تمرین ۱۰.۳.۲ پایه بودن چندجمله‌ای‌های برنشتاین‌گونه
تنظیمات مطالعه
تنظیمات مطالعه

تمرین ۱۰.۳.۲ پایه بودن چندجمله‌ای‌های برنشتاین‌گونه

یادداشت شما ذخیره شد

می‌خواهید این تغییرات برای مدیر وب‌سایت هم ارسال شوند؟ نسخهٔ رسمی تنها پس از تأیید تغییر می‌کند.

تمرین ۱۰ بخش ۳.۲: پایه بودن چندجمله‌ای‌های برنشتاین‌گونه

صورت دقیق مسئله (کتاب آکسلر)

فرض کنید mm یک عدد صحیح مثبت است. برای هر 0≤k≤m0 \le k \le m فرض کنید:

pk(x)=xk(1−x)m−kp_k(x) = x^k (1 - x)^{m - k}

نشان دهید p0,p1,…,pmp_0, p_1, \dots, p_m یک پایه از Pm(F)\mathcal{P}_m(\mathbb{F}) است.


۱. تحلیل اولیه و باز کردن خواسته مسئله

  • داده‌های مسئله:
    • pk(x)=xk(1−x)m−kp_k(x) = x^k (1 - x)^{m-k} برای k=0,1,…,mk = 0, 1, \dots, m.
    • تعداد بردارها: m+1m + 1 چندجمله‌ای.
    • فضای هدف: Pm(F)\mathcal{P}_m(\mathbb{F}) با بعد dim⁡Pm(F)=m+1\dim \mathcal{P}_m(\mathbb{F}) = m + 1.
  • حکم مسئله:
    • اثبات پایه بودن لیست (p0,p1,…,pm)(p_0, p_1, \dots, p_m) در Pm(F)\mathcal{P}_m(\mathbb{F}).
  • ارتباط با ریاضیات کاربردی:
    • این چندجمله‌ای‌ها پایه‌های اصلاح‌نشده برنشتاین (Bernstein polynomials) هستند که اساس منحنی‌های بزیر (Bézier curves) در گرافیک کامپیوتری و CAD می‌باشند.

۲. ایده و استراتژی حل (Problem-Solving Strategy)

همانند تمرین ۹، طول لیست مساوی m+1=dim⁡Pm(F)m + 1 = \dim \mathcal{P}_m(\mathbb{F}) است؛ پس کافی است استقلال خطی را اثبات کنیم. ایده اثبات استقلال خطی: رابطه ∑k=0mckxk(1−x)m−k=0\sum_{k=0}^m c_k x^k (1 - x)^{m-k} = 0 را در نظر می‌گیریم.

  • قرار دادن x=0x = 0 باعث صفر شدن تمام جملات دارای xx (یعنی k≥1k \ge 1) می‌شود و مستقیماً c0=0c_0 = 0 را نتیجه می‌دهد.
  • پس از حذف جمله اول، از کل عبارت یک عامل xx فاکتور می‌گیریم، دوباره x=0x = 0 می‌گذاریم تا c1=0c_1 = 0 به دست آید.
  • تکرار این فرآیند (استقرا) اثبات می‌کند همه ck=0c_k = 0 هستند.

۳. حل تشریحی گام‌به‌گام (Step-by-Step Solution)

اثبات به روش ریشه‌گذاری متوالی و استقرا

گام اول: نگارش معادله استقلال خطی فرض کنید c0,c1,…,cm∈Fc_0, c_1, \dots, c_m \in \mathbb{F} اسکالرهایی باشند به طوری که:

∑k=0mckpk(x)=0(∀x∈F)\sum_{k=0}^m c_k p_k(x) = 0 \quad (\forall x \in \mathbb{F})

یعنی:

c0(1−x)m+c1x(1−x)m−1+c2x2(1−x)m−2+⋯+cmxm=0— (۱)c_0 (1-x)^m + c_1 x (1-x)^{m-1} + c_2 x^2 (1-x)^{m-2} + \dots + c_m x^m = 0 \quad \text{--- (۱)}

گام دوم: محاسبه c0c_0 در تساوی (۱) مقدار x=0x = 0 را قرار می‌دهیم: برای هر k≥1k \ge 1، بردار pk(0)=0k(1−0)m−k=0p_k(0) = 0^k (1 - 0)^{m-k} = 0 است. برای k=0k = 0 داریم:

p0(0)=00(1−0)m=1⋅1m=1p_0(0) = 0^0 (1 - 0)^m = 1 \cdot 1^m = 1

بنابراین تساوی (۱) در x=0x = 0 به صورت زیر درمی‌آید:

c0⋅1+0+⋯+0=0  ⟹  c0=0c_0 \cdot 1 + 0 + \dots + 0 = 0 \implies c_0 = 0

گام سوم: استقرا برای سایر ضرایب با جایگذاری c0=0c_0 = 0، تساوی (۱) به صورت زیر ساده می‌شود:

∑k=1mckxk(1−x)m−k=0\sum_{k=1}^m c_k x^k (1-x)^{m-k} = 0

از آنجا که این رابطه برای تمامی مقادیر xx در میدان برقرار است (و میدان F=R\mathbb{F} = \mathbb{R} یا C\mathbb{C} نامتناهی است)، می‌توانیم بر چندجمله‌ای ناصفر xx تقسیم کنیم:

∑k=1mckxk−1(1−x)m−k=0\sum_{k=1}^m c_k x^{k-1} (1-x)^{m-k} = 0

حال مجدداً در این رابطه جدید x=0x = 0 قرار می‌دهیم:

  • جمله متناظر با k=1k = 1 برابر است با c1x0(1−0)m−1=c1⋅1c_1 x^0 (1-0)^{m-1} = c_1 \cdot 1.
  • برای تمام جملات با k≥2k \ge 2، عامل xk−1x^{k-1} با قرار دادن x=0x = 0 صفر می‌شود. بنابراین: c1=0c_1 = 0

با تکرار این استدلال (تقسیم بر xx و سپس ارزیابی در نقطه x=0x = 0) به ازای هر kk از 00 تا mm، نتیجه می‌گیریم:

c0=c1=c2=⋯=cm=0c_0 = c_1 = c_2 = \dots = c_m = 0

بنابراین لیست چندجمله‌ای‌های (p0,p1,…,pm)(p_0, p_1, \dots, p_m) در Pm(F)\mathcal{P}_m(\mathbb{F}) مستقل خطی است.

گام چهارم: نتیجه‌گیری پایه بودن

  • طول لیست: m+1m + 1
  • بعد فضای Pm(F)\mathcal{P}_m(\mathbb{F}): m+1m + 1 طبق قضیه ۳۷.۲ آکسلر، چون این لیستِ مستقل خطی دارای طولی برابر با بعد فضا است، لزوماً کل Pm(F)\mathcal{P}_m(\mathbb{F}) را پوشش داده و یک پایه برای Pm(F)\mathcal{P}_m(\mathbb{F}) است. ■\blacksquare

۴. نکات کلیدی و دام‌های تستی

روش جایگزین با بسط دوجمله‌ای

  • می‌توان توان‌های (1−x)m−k(1-x)^{m-k} را با قضیه دوجمله‌ای بسط داد. ماتریس ضرایب در تبدیل پایه استاندارد (1,x,…,xm)(1, x, \dots, x^m) به این چندجمله‌ای‌ها یک ماتریس مثلثی است که تمام درایه‌های قطر اصلی آن ناصفرند (±1\pm 1). دترمینان آن ناصفر است و استقلال خطی را ثابت می‌کند. روش ارزیابی در صفر بدون نیاز به ماتریس و فوق‌العاده سریع‌تر است.

۵. پیوندها

پیوندهای این یادداشت ۲

یادداشت‌هایی که از این صفحه به آن‌ها پیوند داده شده است.

  • قضیه ۳۷.۲ هر لیست مستقل با طول مساوی بعد، یک پایه است
    پیش‌نمایش

    قضیه ۳۷.۲: هر لیست مستقل با طول مساوی بعد، یک پایه است

    پیام کلیدی قضیه در یک جمله

    تخفیف ۵۰ درصدی برای بررسی پایه: اگر بدانید بعد فضا nn است و فهرستی از nn بردار مستقل خطی در دست داشته باشید، نیاز به بررسی مولد بودن نیست؛ این فهرست خودبه‌خود یک پایه است!


  • تعریف ۳۴.۲ بعد (Dimension)
    پیش‌نمایش

    تعریف ۳۴.۲: بعد (Dimension)

    چکیده مفهومی

    بُعد یک فضای برداری با بعد متناهی، طول (تعداد اعضای) هر یک از پایه‌های آن فضا است. بعد یعنی تعداد درجات آزادی مستقل برای حرکت درون فضا.


ارجاعات به این یادداشت ۱

یادداشت‌هایی که به این صفحه پیوند داده‌اند.

حالت ارائه