رفتن به متن
باغ ریاضی
تمرین ۰۴.۳.۲ پایه و مکمل برای مشتق دوم در P4(R)
تنظیمات مطالعه
تنظیمات مطالعه

تمرین ۰۴.۳.۲ پایه و مکمل برای مشتق دوم در P4(R)

یادداشت شما ذخیره شد

می‌خواهید این تغییرات برای مدیر وب‌سایت هم ارسال شوند؟ نسخهٔ رسمی تنها پس از تأیید تغییر می‌کند.

تمرین ۴ بخش ۳.۲: پایه و مکمل برای مشتق دوم در P4(R)\mathcal{P}_4(\mathbb{R})

صورت دقیق مسئله (کتاب آکسلر)

فرض کنید:

U={p∈P4(R):p′′(6)=0}U = \big\{ p \in \mathcal{P}_4(\mathbb{R}) : p''(6) = 0 \big\}

الف) یک پایه برای UU پیدا کنید. ب) پایه در (الف) را به یک پایه از P4(R)\mathcal{P}_4(\mathbb{R}) گسترش دهید. ج) یک زیرفضای WW از P4(R)\mathcal{P}_4(\mathbb{R}) پیدا کنید به طوری که P4(R)=U⊕W\mathcal{P}_4(\mathbb{R}) = U \oplus W.


۱. تحلیل اولیه و باز کردن خواسته مسئله

  • داده‌های مسئله:
    • فضای مادر: P4(R)\mathcal{P}_4(\mathbb{R}) با بعد ۵.
    • قید: صفر شدن مشتق دوم در نقطه ۶.
  • تحلیل جبری با بسط تیلور حول ۶: هر p∈P4(R)p \in \mathcal{P}_4(\mathbb{R}) را به صورت زیر می‌نویسیم: p(x)=a0+a1(x−6)+a2(x−6)2+a3(x−6)3+a4(x−6)4p(x) = a_0 + a_1 (x - 6) + a_2 (x - 6)^2 + a_3 (x - 6)^3 + a_4 (x - 6)^4 مشتق دوم: p′′(x)=2a2+6a3(x−6)+12a4(x−6)2  ⟹  p′′(6)=2a2p''(x) = 2a_2 + 6a_3 (x - 6) + 12a_4 (x - 6)^2 \implies p''(6) = 2a_2 بنابراین شرط p′′(6)=0p''(6) = 0 دقیقاً معادل است با: a2=0a_2 = 0 این یک معادله منفرد خطی بر روی ضرایب است؛ پس dim⁡U=5−1=4\dim U = 5 - 1 = 4.

۲. ایده و استراتژی حل (Problem-Solving Strategy)

  1. متغیرهای آزاد در بسط تیلور: a0,a1,a3,a4a_0, a_1, a_3, a_4. پس پایه‌ای متشکل از توان‌های متناظر خواهیم داشت.
  2. گسترش با اضافه کردن تک‌جمله‌ای غایب یعنی (x−6)2(x - 6)^2.
  3. انتخاب W=span⁡((x−6)2)W = \operatorname{span}((x - 6)^2).

۳. حل تشریحی گام‌به‌گام (Step-by-Step Solution)

حل دقیق

بخش الف: یافتن پایه UU

توان‌های بسط تیلور را بدون توان ۲ در نظر می‌گیریم:

q0(x)=1q_0(x) = 1

q1(x)=x−6q_1(x) = x - 6

q3(x)=(x−6)3q_3(x) = (x - 6)^3

q4(x)=(x−6)4q_4(x) = (x - 6)^4
  • بررسی شرط:
    • q0′′(6)=0q_0''(6) = 0
    • q1′′(6)=0q_1''(6) = 0
    • q3′′(x)=6(x−6)  ⟹  q3′′(6)=0q_3''(x) = 6(x - 6) \implies q_3''(6) = 0
    • q4′′(x)=12(x−6)2  ⟹  q4′′(6)=0q_4''(x) = 12(x - 6)^2 \implies q_4''(6) = 0 بنابراین هر ۴ چندجمله‌ای در UU هستند.
  • استقلال خطی: درجات آن‌ها به ترتیب 0,1,3,40, 1, 3, 4 متمایز است، پس مستقل خطی‌اند.
  • مولد بودن: هر p∈Up \in U دارای بسط p(x)=a0+a1(x−6)+a3(x−6)3+a4(x−6)4p(x) = a_0 + a_1(x-6) + a_3(x-6)^3 + a_4(x-6)^4 است که ترکیبی از این ۴ عضو است. بنابراین (1,x−6,(x−6)3,(x−6)4)(1, x - 6, (x - 6)^3, (x - 6)^4) پایه‌ای برای UU است و dim⁡U=4\dim U = 4.

بخش ب: گسترش به پایه P4(R)\mathcal{P}_4(\mathbb{R})

چندجمله‌ای غایب q2(x)=(x−6)2q_2(x) = (x - 6)^2 را به لیست اضافه می‌کنیم:

(1,(x−6),(x−6)2,(x−6)3,(x−6)4)\big( 1, (x - 6), (x - 6)^2, (x - 6)^3, (x - 6)^4 \big)

این ۵ عضو درجات متمایز 0,1,2,3,40, 1, 2, 3, 4 دارند، پس مستقل خطی و پایه‌ای برای P4(R)\mathcal{P}_4(\mathbb{R}) هستند.

بخش ج: متمم مستقیم WW

قرار می‌دهیم:

W=span⁡((x−6)2)={c(x−6)2:c∈R}W = \operatorname{span}\big( (x - 6)^2 \big) = \big\{ c(x - 6)^2 : c \in \mathbb{R} \big\}
  • جمع: هر p∈P4(R)p \in \mathcal{P}_4(\mathbb{R}) به صورت p(x)=[p(x)−p′′(6)2(x−6)2]+p′′(6)2(x−6)2p(x) = \left[ p(x) - \frac{p''(6)}{2}(x-6)^2 \right] + \frac{p''(6)}{2}(x-6)^2 نوشته می‌شود که جمله اول در UU و جمله دوم در WW است.
  • اشتراک: اگر f∈U∩Wf \in U \cap W باشد، چون f∈Wf \in W داریم f(x)=c(x−6)2f(x) = c(x-6)^2. پس f′′(6)=2cf''(6) = 2c. چون f∈Uf \in U، باید f′′(6)=0f''(6) = 0 باشد؛ پس 2c=0  ⟹  c=0  ⟹  f=02c = 0 \implies c = 0 \implies f = 0. بنابراین P4(R)=U⊕W\mathcal{P}_4(\mathbb{R}) = U \oplus W. ■\blacksquare

۴. نکات کلیدی و دام‌های تستی

کار با بسط تیلور به جای فرم کانونیکال

  • کار با پایه (x−a)k(x-a)^k محاسبات مشتق را بی‌نهایت ساده‌تر از پایه استاندارد (1,x,x2,… )(1, x, x^2, \dots) می‌کند، زیرا مشتق در نقطه aa مستقیماً با ضرایب بسط تیلور جفت می‌شود.

۵. پیوندها

پیوندهای این یادداشت ۲

یادداشت‌هایی که از این صفحه به آن‌ها پیوند داده شده است.

  • تعریف ۳۴.۲ بعد (Dimension)
    پیش‌نمایش

    تعریف ۳۴.۲: بعد (Dimension)

    چکیده مفهومی

    بُعد یک فضای برداری با بعد متناهی، طول (تعداد اعضای) هر یک از پایه‌های آن فضا است. بعد یعنی تعداد درجات آزادی مستقل برای حرکت درون فضا.


  • قضیه ۳۲.۲ هر زیرفضا در یک فضای بعد متناهی دارای متمم مستقیم است
    پیش‌نمایش

    قضیه ۳۲.۲: هر زیرفضا در یک فضای بعد متناهی دارای متمم مستقیم است

    پیام کلیدی قضیه در یک جمله

    در هر فضای برداری با بعد متناهی، برای هر زیرفضای دلخواه UU، همواره یک زیرفضای مکمل WW وجود دارد به طوری که کل فضا به صورت جمع مستقیم آن‌ها تجزیه می‌شود: V=U⊕WV = U \oplus W.


ارجاعات به این یادداشت ۱

یادداشت‌هایی که به این صفحه پیوند داده‌اند.

حالت ارائه