رفتن به متن
باغ ریاضی
تمرین ۰۹.۳.۲ پایه بودن چندجمله‌ای‌های با درجات متمایز پله‌ای
تنظیمات مطالعه
تنظیمات مطالعه

تمرین ۰۹.۳.۲ پایه بودن چندجمله‌ای‌های با درجات متمایز پله‌ای

یادداشت شما ذخیره شد

می‌خواهید این تغییرات برای مدیر وب‌سایت هم ارسال شوند؟ نسخهٔ رسمی تنها پس از تأیید تغییر می‌کند.

تمرین ۹ بخش ۳.۲: پایه بودن چندجمله‌ای‌های با درجات متمایز پله‌ای

صورت دقیق مسئله (کتاب آکسلر)

فرض کنید mm یک عدد صحیح مثبت است و p0,p1,…,pm∈P(F)p_0, p_1, \dots, p_m \in \mathcal{P}(\mathbb{F}) به طوری که هر pkp_k دارای درجه kk است. ثابت کنید p0,p1,…,pmp_0, p_1, \dots, p_m یک پایه از Pm(F)\mathcal{P}_m(\mathbb{F}) است.


۱. تحلیل اولیه و باز کردن خواسته مسئله

  • داده‌های مسئله:
    • چندجمله‌ای‌های p0,p1,…,pmp_0, p_1, \dots, p_m با شرط deg⁡(pk)=k\deg(p_k) = k برای هر k∈{0,1,…,m}k \in \{0, 1, \dots, m\}.
    • تعداد چندجمله‌ای‌ها: m+1m + 1 بردار.
    • فضای هدف: Pm(F)\mathcal{P}_m(\mathbb{F}) با بعد dim⁡Pm(F)=m+1\dim \mathcal{P}_m(\mathbb{F}) = m + 1.
  • حکم مسئله:
    • اثبات پایه بودن این لیست در Pm(F)\mathcal{P}_m(\mathbb{F}).
  • ابزار تئوری:

۲. ایده و استراتژی حل (Problem-Solving Strategy)

چون طول لیست m+1m+1 و بعد فضا نیز m+1m+1 است، طبق قضیه ۳۷.۲ تنها کافی است نشان دهیم این لیست مستقل خطی است. استقلال خطی چندجمله‌ای‌های با درجات متمایز را از بررسی ضریب بالاترین درجه (یا برهان خلف بر روی بزرگ‌ترین اندیس با ضریب ناصفر) به سادگی اثبات می‌کنیم.


۳. حل تشریحی گام‌به‌گام (Step-by-Step Solution)

اثبات به روش تحلیل بیشترین درجه

گام اول: اثبات استقلال خطی لیست فرض کنید اسکالرهایی مانند c0,c1,…,cm∈Fc_0, c_1, \dots, c_m \in \mathbb{F} وجود داشته باشند به طوری که:

c0p0+c1p1+⋯+cmpm=0— (۱)c_0 p_0 + c_1 p_1 + \dots + c_m p_m = 0 \quad \text{--- (۱)}

(در اینجا سمت راست تساوی، چندجمله‌ای صفر است). فرض خلف می‌کنیم که همه cic_iها صفر نباشند. بزرگ‌ترین اندیسی را که ضریب آن ناصفر است در نظر بگیرید و آن را jj بنامید:

j=max⁡{k∈{0,1,…,m}:ck≠0}j = \max \{ k \in \{0, 1, \dots, m\} : c_k \neq 0 \}

در این صورت به ازای هر k>jk > j داریم ck=0c_k = 0. پس معادله (۱) به صورت زیر کاهش می‌یابد:

c0p0+c1p1+⋯+cjpj=0c_0 p_0 + c_1 p_1 + \dots + c_j p_j = 0

یا به بیان دیگر:

cjpj=−(c0p0+c1p1+⋯+cj−1pj−1)— (۲)c_j p_j = - (c_0 p_0 + c_1 p_1 + \dots + c_{j-1} p_{j-1}) \quad \text{--- (۲)}

درجه سمت چپ و راست تساوی (۲) را مقایسه می‌کنیم:

  • چون cj≠0c_j \neq 0 و deg⁡(pj)=j\deg(p_j) = j، پس درجه سمت چپ برابر jj است: deg⁡(cjpj)=j\deg(c_j p_j) = j
  • در سمت راست، برای هر k<jk < j داریم deg⁡(pk)=k≤j−1\deg(p_k) = k \le j - 1. طبق ویژگی درجه چندجمله‌ای‌ها (درجه جمع حداکثر برابر با حداکثر درجات است): deg⁡(−(c0p0+⋯+cj−1pj−1))≤max⁡0≤k<jdeg⁡(pk)=j−1\deg\big( - (c_0 p_0 + \dots + c_{j-1} p_{j-1}) \big) \le \max_{0 \le k < j} \deg(p_k) = j - 1 تساوی (۲) ایجاب می‌کند که درجه jj با مقداری حداکثر برابر j−1j - 1 مساوی باشد: j≤j−1j \le j - 1 که یک تناقض آشکار است! بنابراین فرض خلف باطل است و باید تمامی ضرایب صفر باشند: c0=c1=⋯=cm=0c_0 = c_1 = \dots = c_m = 0 این اثبات می‌کند که لیست (p0,p1,…,pm)(p_0, p_1, \dots, p_m) در Pm(F)\mathcal{P}_m(\mathbb{F}) مستقل خطی است.

گام دوم: نتیجه‌گیری پایه بودن با تطابق بعد

  • طول لیست (p0,…,pm)(p_0, \dots, p_m) برابر با m+1m + 1 است.
  • بعد فضای Pm(F)\mathcal{P}_m(\mathbb{F}) برابر با m+1m + 1 است. طبق قضیه ۳۷.۲ آکسلر: «در یک فضای با بعد متناهی، هر لیست مستقل خطی با طولی برابر بعد فضا، یک پایه برای فضا است». بنابراین p0,p1,…,pmp_0, p_1, \dots, p_m یک پایه از Pm(F)\mathcal{P}_m(\mathbb{F}) است. ■\blacksquare

۴. نکات کلیدی و دام‌های تستی

اهمیت قضیه ۳۷.۲

  • نیازی به اثبات جداگانه پوشش (Spanning) نیست! هر گاه تعداد بردارهای مستقل خطی دقیقاً با بعد فضا برابر شد، پوشش به طور خودکار تضمین شده است.

۵. پیوندها

پیوندهای این یادداشت ۲

یادداشت‌هایی که از این صفحه به آن‌ها پیوند داده شده است.

  • قضیه ۳۷.۲ هر لیست مستقل با طول مساوی بعد، یک پایه است
    پیش‌نمایش

    قضیه ۳۷.۲: هر لیست مستقل با طول مساوی بعد، یک پایه است

    پیام کلیدی قضیه در یک جمله

    تخفیف ۵۰ درصدی برای بررسی پایه: اگر بدانید بعد فضا nn است و فهرستی از nn بردار مستقل خطی در دست داشته باشید، نیاز به بررسی مولد بودن نیست؛ این فهرست خودبه‌خود یک پایه است!


  • تعریف ۳۴.۲ بعد (Dimension)
    پیش‌نمایش

    تعریف ۳۴.۲: بعد (Dimension)

    چکیده مفهومی

    بُعد یک فضای برداری با بعد متناهی، طول (تعداد اعضای) هر یک از پایه‌های آن فضا است. بعد یعنی تعداد درجات آزادی مستقل برای حرکت درون فضا.


ارجاعات به این یادداشت ۱

یادداشت‌هایی که به این صفحه پیوند داده‌اند.

حالت ارائه