رفتن به متن
باغ ریاضی
تمرین ۱۸ بخش ۱.۲ اثبات بعد نامتناهی فضای F نامتناهی
تنظیمات مطالعه
تنظیمات مطالعه

تمرین ۱۸ بخش ۱.۲ اثبات بعد نامتناهی فضای F نامتناهی

یادداشت شما ذخیره شد

می‌خواهید این تغییرات برای مدیر وب‌سایت هم ارسال شوند؟ نسخهٔ رسمی تنها پس از تأیید تغییر می‌کند.

تمرین ۱۸ بخش ۱.۲: اثبات بعد نامتناهی فضای F نامتناهی

صورت دقیق مسئله (کتاب آکسلر)

ثابت کنید فضای F∞\mathbb{F}^\infty بی‌بعد-متناهی (بعد نامتناهی) است.


۱. تحلیل اولیه و باز کردن خواسته مسئله


۲. ایده و استراتژی حل (Problem-Solving Strategy)

بهترین و مستقیم‌ترین ابزار، استفاده از نتیجه تمرین ۱۷ است: کافی است دنباله‌ای از عناصر e1,e2,⋯∈F∞e_1, e_2, \dots \in \mathbb{F}^\infty معرفی کنیم به گونه‌ای که برای هر عدد طبیعی mm، لیست (e1,…,em)(e_1, \dots, e_m) مستقل خطی باشد. دنباله‌های استاندارد واحد را در نظر می‌گیریم:

ek=(0,…,0,1,0,… )e_k = (0, \dots, 0, 1, 0, \dots)

که در آن عدد ۱ در مؤلفه kkام قرار دارد و سایر مؤلفه‌ها صفرند. نشان می‌دهیم هر ترکیب خطی مساوی صفر از این بردارها لزوماً ضرایب صفر به دست می‌دهد و حکم فوراً نتیجه می‌شود.


۳. حل تشریحی گام‌به‌گام (Step-by-Step Solution)

حل دقیق و بدون پرش محاسباتی

گام اول (معرفی دنباله بردارهای استاندارد در F∞\mathbb{F}^\infty): به ازای هر عدد صحیح مثبت k≥1k \ge 1، بردار ek∈F∞e_k \in \mathbb{F}^\infty را به صورت زیر تعریف می‌کنیم:

ek=(0,…,0,1,0,… )e_k = (0, \dots, 0, 1, 0, \dots)

به این صورت که مؤلفه jjام بردار eke_k (با نماد دلتای کرونکر δjk\delta_{jk}) برابر است با:

(ek)j={1j=k0j≠k(e_k)_j = \begin{cases} 1 & j = k \\ 0 & j \neq k \end{cases}

نمونه‌هایی از این بردارها عبارتند از:

e1=(1,0,0,0,… )e_1 = (1, 0, 0, 0, \dots)

e2=(0,1,0,0,… )e_2 = (0, 1, 0, 0, \dots)

e3=(0,0,1,0,… )e_3 = (0, 0, 1, 0, \dots)

و به همین ترتیب تا بی‌نهایت.

گام دوم (اثبات استقلال خطی برای هر طول دلخواه mm): فرض کنید mm یک عدد صحیح مثبت دلخواه باشد. ترکیب خطی مساوی با بردار صفر در F∞\mathbb{F}^\infty را در نظر می‌گیریم:

c1e1+c2e2+⋯+cmem=0c_1 e_1 + c_2 e_2 + \dots + c_m e_m = 0

بردار صفر در F∞\mathbb{F}^\infty دنباله‌ای است که تمامی جملات آن صفر است:

0=(0,0,0,… )0 = (0, 0, 0, \dots)

اکنون سمت چپ رابطه را محاسبه می‌کنیم:

c1(1,0,… )+c2(0,1,… )+⋯+cm(0,…,0,1,0,… )=(c1,c2,…,cm,0,0,… )c_1 (1, 0, \dots) + c_2 (0, 1, \dots) + \dots + c_m (0, \dots, 0, 1, 0, \dots) = (c_1, c_2, \dots, c_m, 0, 0, \dots)

بنابراین تساوی برداری به شکل زیر است:

(c1,c2,…,cm,0,0,… )=(0,0,…,0,0,0,… )(c_1, c_2, \dots, c_m, 0, 0, \dots) = (0, 0, \dots, 0, 0, 0, \dots)

گام سوم (تساوی مؤلفه‌به‌مؤلفه): دو دنباله برابرند اگر و فقط اگر تمامی مؤلفه‌های نظیر آن‌ها با هم برابر باشند:

  • مؤلفه اول: c1=0c_1 = 0
  • مؤلفه دوم: c2=0c_2 = 0
  • ⋮\vdots
  • مؤلفه mmام: cm=0c_m = 0

این نشان می‌دهد که تنها جواب ممکن برای معادله ترکیب خطی، جواب بدیهی c1=c2=⋯=cm=0c_1 = c_2 = \dots = c_m = 0 است. بنابراین برای هر عدد صحیح مثبت mm، لیست e1,…,eme_1, \dots, e_m در F∞\mathbb{F}^\infty مستقل خطی است.

گام چهارم (نتیجه‌گیری بی‌بعد-متناهی بودن): طبق تمرین ۱۷ بخش ۱.۲، یک فضای برداری بی‌بعد-متناهی است اگر و فقط اگر دنباله‌ای از بردارها در آن وجود داشته باشد که هر زیرلیست متناهی از آن مستقل خطی باشد. چون دنباله (ek)k=1∞(e_k)_{k=1}^\infty در F∞\mathbb{F}^\infty این خاصیت را دارد، در نتیجه فضای F∞\mathbb{F}^\infty بی‌بعد-متناهی است ■\blacksquare


۴. دام‌های رایج در حل این تیپ مسئله

نکات باریک‌تر از مو

  • اشتباه گرفتن جمع نامتناهی با ترکیب خطی: در جبر خطی استاندارد، ترکیب خطی همواره متناهی است؛ عباراتی با بی‌نهایت جمع در جبر خطی محض (بدون توپولوژی و حد) تعریف نشده‌اند. اثبات فوق هیچ احتیاجی به سری‌های نامتناهی ندارد و صرفاً با زیرلیست‌های متناهی کار می‌کند.
  • چرا بردارهای eke_k کل F∞\mathbb{F}^\infty را اسپن نمی‌کنند؟ گستره span⁡(e1,e2,… )\operatorname{span}(e_1, e_2, \dots) تنها شامل دنباله‌هایی است که از یک جایی به بعد صفر می‌شوند (دنباله‌های با تکیه‌گاه متناهی). دنباله‌ای مانند (1,1,1,… )(1, 1, 1, \dots) در گستره آن‌ها نیست. اما برای اثبات بعد نامتناهی نیازی به مولد بودن کل فضا نداریم، وجود لیست‌های مستقل دلخواه کافی است.

۵. پیوندها

پیوندهای این یادداشت ۴

یادداشت‌هایی که از این صفحه به آن‌ها پیوند داده شده است.

  • تعریف ۱۳.۲ فضای برداری با بعد نامتناهی
    پیش‌نمایش

    تعریف ۱۳.۲: فضای برداری با بعد نامتناهی (Infinite-Dimensional Vector Space)

    چکیده مفهومی

    فضایی که نتوان با هیچ لیست متناهی از بردارها تمام آن را پوشش داد، فضای بعد-نامتناهی نامیده می‌شود؛ یعنی ظرفیت هندسی آن از هر تعداد متناهی بردار فراتر می‌رود.


  • قضیه ۲۲.۲ طول لیست مستقل خطی کمتر مساوی طول لیست مولد است
    پیش‌نمایش

    قضیه ۲۲.۲: طول لیست مستقل خطی کمتر مساوی طول لیست مولد است

    اساسی‌ترین نامساوی جبر خطی

    در هر فضای برداری با بعد متناهی، هیچ لیست مستقل خطی نمی‌تواند طولانی‌تر از یک لیست مولد باشد:

    طول هر لیست مستقل خطی≤طول هر لیست گسترش‌دهنده\text{طول هر لیست مستقل خطی} \le \text{طول هر لیست گسترش‌دهنده}

    این قضیه ضامن خوش‌تعریف بودن مفهوم «بُعد» در سراسر ریاضیات است.


  • تمرین ۱۷ بخش ۱.۲ مشخصه‌سازی فضاهای بی‌بعد-متناهی با دنباله مستقل خطی
    پیش‌نمایش

    تمرین ۱۷ بخش ۱.۲: مشخصه‌سازی فضاهای بی‌بعد-متناهی با دنباله مستقل خطی

    صورت دقیق مسئله (کتاب آکسلر)

    ثابت کنید فضای برداری VV بی‌بعد-متناهی (بعد نامتناهی) است اگر و فقط اگر دنباله‌ای از بردارها مانند v1,v2,…v_1, v_2, \dots در VV وجود داشته باشد به طوری که لیست

    v1,…,vmv_1, \dots, v_m

    برای هر عدد صحیح مثبت mm مستقل خطی باشد.


  • MOC حل تمرینات جبر خطی
    پیش‌نمایش

    ✍️ نقشه راه و بانک جامع حل تمرینات جبر خطی آکسلر (فصل ۱ و ۲)

    حل تشریحی ۱۰۰٪ تمرینات کتاب بدون پرش محاسباتی

    تمام ۹۸ تمرین پایان بخش‌های فصول اول و دوم کتاب جبر خطی آکسلر (ویرایش چهارم ترجمه فارسی) با جزئیات کامل، تحلیل استراتژی حل، اثبات گام‌به‌گام و هشدارهای امتحانی نوشته و طبقه‌بندی شده‌اند.


ارجاعات به این یادداشت ۱

یادداشت‌هایی که به این صفحه پیوند داده‌اند.

حالت ارائه