رفتن به متن
باغ ریاضی
تمرین ۰۸.۲.۲ بررسی پایه بودن زیرلیست متعلق به زیرفضا
تنظیمات مطالعه
تنظیمات مطالعه

تمرین ۰۸.۲.۲ بررسی پایه بودن زیرلیست متعلق به زیرفضا

یادداشت شما ذخیره شد

می‌خواهید این تغییرات برای مدیر وب‌سایت هم ارسال شوند؟ نسخهٔ رسمی تنها پس از تأیید تغییر می‌کند.

تمرین ۸ بخش ۲.۲: بررسی پایه بودن زیرلیست متعلق به زیرفضا

صورت دقیق مسئله (کتاب آکسلر)

اثبات یا ارائه یک مثال نقض: اگر v1,v2,v3,v4v_1, v_2, v_3, v_4 یک پایه از VV باشد و UU زیرفضایی از VV باشد به طوری که:

v1,v2∈Uوv3∉Uوv4∉Uv_1, v_2 \in U \quad \text{و} \quad v_3 \notin U \quad \text{و} \quad v_4 \notin U

آنگاه v1,v2v_1, v_2 یک پایه از UU است.


۱. تحلیل اولیه و باز کردن خواسته مسئله

  • فرض:
    • (v1,v2,v3,v4)(v_1, v_2, v_3, v_4) پایه VV (dim⁡V=4\dim V = 4).
    • UU زیرفضایی است که v1,v2∈Uv_1, v_2 \in U اما v3,v4∉Uv_3, v_4 \notin U.
  • حکم: آیا حتماً (v1,v2)(v_1, v_2) پایه UU است؟
  • تحلیل ابعادی:
    • چون v1,v2v_1, v_2 مستقل خطی و عضو UU هستند، قطعاً dim⁡U≥2\dim U \ge 2.
    • چون v3∉Uv_3 \notin U، پس U≠VU \neq V و لذا dim⁡U≤3\dim U \le 3.
    • بنابراین dim⁡U\dim U می‌تواند ۲ یا ۳ باشد!
    • اگر dim⁡U=3\dim U = 3 باشد، آیا ممکن است v3,v4∉Uv_3, v_4 \notin U باشد؟ بله، می‌توان برداری مانند v3+v4v_3 + v_4 را در UU قرار داد. در این صورت dim⁡U=3\dim U = 3 خواهد بود در حالی که نه v3∈Uv_3 \in U و نه v4∈Uv_4 \in U.

۲. ایده و استراتژی حل (Problem-Solving Strategy)

برای رد این ادعا کافی است زیرفضای سه‌بعدی UU را به گونه‌ای بسازیم که شامل v1,v2v_1, v_2 و بردار ترکیبی v3+v4v_3 + v_4 باشد. در این ساختار:

  • v1,v2∈Uv_1, v_2 \in U.
  • v3∉Uv_3 \notin U و v4∉Uv_4 \notin U.
  • اما بعد UU برابر ۳ است، پس دو بردار v1,v2v_1, v_2 نمی‌توانند پایه‌ای برای UU باشند!

۳. حل تشریحی گام‌به‌گام (Step-by-Step Solution)

ساخت مثال نقض صریح

گزاره غلط است. مثال نقض زیر را در نظر بگیرید:

گام اول (تعریف فضا و پایه): فرض کنید V=R4V = \mathbb{R}^4 و پایه استاندارد آن را در نظر بگیرید:

v1=(1,0,0,0),v2=(0,1,0,0),v3=(0,0,1,0),v4=(0,0,0,1)v_1 = (1, 0, 0, 0), \quad v_2 = (0, 1, 0, 0), \quad v_3 = (0, 0, 1, 0), \quad v_4 = (0, 0, 0, 1)

گام دوم (تعریف زیرفضا): زیرفضای UU را به صورت زیر تعریف می‌کنیم:

U=span⁡(v1,v2,v3+v4)U = \operatorname{span}(v_1, v_2, v_3 + v_4)

یا به زبان معادلات:

U={(x1,x2,x3,x4)∈R4:x3=x4}U = \big\{ (x_1, x_2, x_3, x_4) \in \mathbb{R}^4 : x_3 = x_4 \big\}

گام سوم (بررسی فرضیات مسئله): ۱. v1=(1,0,0,0)∈Uv_1 = (1, 0, 0, 0) \in U (زیرا x3=0=x4x_3 = 0 = x_4). ۲. v2=(0,1,0,0)∈Uv_2 = (0, 1, 0, 0) \in U (زیرا x3=0=x4x_3 = 0 = x_4). ۳. v3=(0,0,1,0)∉Uv_3 = (0, 0, 1, 0) \notin U (زیرا x3=1≠0=x4x_3 = 1 \neq 0 = x_4). ۴. v4=(0,0,0,1)∉Uv_4 = (0, 0, 0, 1) \notin U (زیرا x3=0≠1=x4x_3 = 0 \neq 1 = x_4). تمام فرضیات مسئله برقرار هستند.

گام چهارم (بررسی حکم مسئله): آیا (v1,v2)(v_1, v_2) یک پایه برای UU است؟ بردار u=v3+v4=(0,0,1,1)u = v_3 + v_4 = (0, 0, 1, 1) به وضوح در UU قرار دارد. اما این بردار در span⁡(v1,v2)\operatorname{span}(v_1, v_2) نیست: اگر (0,0,1,1)=c1(1,0,0,0)+c2(0,1,0,0)=(c1,c2,0,0)(0, 0, 1, 1) = c_1 (1, 0, 0, 0) + c_2 (0, 1, 0, 0) = (c_1, c_2, 0, 0) باشد، نتیجه می‌شود 1=01 = 0 که تناقض است. بنابراین:

span⁡(v1,v2)≠U\operatorname{span}(v_1, v_2) \neq U

پس (v1,v2)(v_1, v_2) پایه UU نیست (تنها یک زیرمجموعه مستقل خطی از UU است). در واقع dim⁡U=3\dim U = 3 است و هر پایه از UU باید شامل ۳ بردار باشد. ■\blacksquare


۴. نکات کلیدی و دام‌های تستی

مغالطه عدم تعلق مؤلفه‌ها

  • یک باور نادرست این است که اگر v3∉Uv_3 \notin U و v4∉Uv_4 \notin U، آنگاه هیچ ترکیب خطی از v3v_3 و v4v_4 نیز نمی‌تواند در UU باشد. این کاملاً غلط است؛ زیرفضاها تحت جمع بسته‌اند، نه مکمل آن‌ها!

۵. پیوندها

پیوندهای این یادداشت ۲

یادداشت‌هایی که از این صفحه به آن‌ها پیوند داده شده است.

  • تعریف ۲۶.۲ پایه (Basis)
    پیش‌نمایش

    تعریف ۲۶.۲: پایه (Basis)

    چکیده مفهومی

    یک پایه برای فضای برداری، مجموعه‌ای از بردارهاست که نه آن‌قدر کم هستند که نتوان کل فضا را با آن‌ها ساخت (مولد هستند)، و نه آن‌قدر زیادند که بردار اضافه‌ای در میان آن‌ها تلف شود (مستقل خطی هستند). پایه یعنی «حداقل تعداد بردار برای دسترسی به همه‌جا» و «سیستم مختصات بنیادین فضا».


  • تعریف ۳۴.۲ بعد (Dimension)
    پیش‌نمایش

    تعریف ۳۴.۲: بعد (Dimension)

    چکیده مفهومی

    بُعد یک فضای برداری با بعد متناهی، طول (تعداد اعضای) هر یک از پایه‌های آن فضا است. بعد یعنی تعداد درجات آزادی مستقل برای حرکت درون فضا.


ارجاعات به این یادداشت ۱

یادداشت‌هایی که به این صفحه پیوند داده‌اند.

حالت ارائه