تمرین ۱۸ بخش ۳.۲: تجزیه فضا به جمع مستقیم زیرفضاهای یکبعدی
فرض کنید با بعد متناهی است، با . ثابت کنید زیرفضاهای یکبعدی از وجود دارند به طوری که:
۱. تحلیل اولیه و باز کردن خواسته مسئله
- دادههای مسئله:
- فضای با بعد متناهی با .
- حکم مسئله:
- تجزیه کل فضا به جمع مستقیم زیرفضای یکبعدی ().
- چکلیست ابزارها:
- قضیه ۳۰.۲ هر فضای بعد متناهی دارای پایه است
- قضیه معیار یکتایی نمایش در جمع مستقیم.
۲. ایده و استراتژی حل (Problem-Solving Strategy)
- طبق قضیه ۳۰.۲، یک پایه برای انتخاب میکنیم.
- برای هر ، زیرفضای یکبعدی را تعریف میکنیم.
- یکتایی بسط هر بردار بر حسب پایه بلافاصله اثبات میکند که جمع این خطوط یک جمع مستقیم است و کل فضا را میسازد.
۳. حل تشریحی گامبهگام (Step-by-Step Solution)
گام اول (انتخاب پایه): چون ، طبق تعریف بعد و قضیه وجود پایه، یک پایه برای وجود دارد. فرض کنید:
یک پایه برای باشد.
گام دوم (ساخت زیرفضاهای یکبعدی): برای هر ، زیرفضای را به صورت اسپن بردار تعریف میکنیم:
چون بردار پایه است، بعد هر یک از این زیرفضاها دقیقاً برابر با ۱ است:
گام سوم (اثبات جمع مستقیم و پوشش کل فضا): دو بخش را بررسی میکنیم:
۱. پوشش کل فضا (): هر بردار دلخواه را میتوان بر حسب پایه به صورت زیر نوشت:
از آنجا که برای هر داریم ، پس متعلق به مجموع است. بنابراین:
۲. یکتایی نمایش (مستقیم بودن جمع): فرض کنید برای بردارهای داشته باشیم:
چون هر ، اسکالرهای وجود دارند به طوری که . پس:
اما پایهای برای است و بنابراین مستقل خطی است؛ پس:
در نتیجه:
طبق ملاک جمع مستقیم بودن، تنها راه نمایش بردار صفر با اعضای زیرفضاها، انتخاب بردار صفر از هر زیرفضا است.
نتیجه: جمع زیرفضاها مستقیم است و کل فضا را تشکیل میدهد:
حکم اثبات شد.
۴. نکات کلیدی و دامهای تستی
- یک پایه در واقع راهی برای تجزیه کل فضا به محورهای مختصات مستقل (خطوط یکبعدی) است. این قضیه نشان میدهد هر پایه متناظر با یک تجزیه مستقیم به خطوط است.
۵. پیوندها
- مفاهیم تئوری مرتبط: تعریف ۳۴.۲ بعد (Dimension) | قضیه ۴۰.۲ بعد جمع مستقیم زیرفضاها