رفتن به متن
باغ ریاضی
تمرین ۱۸.۳.۲ تجزیه فضا به جمع مستقیم زیرفضاهای یک‌بعدی
تنظیمات مطالعه
تنظیمات مطالعه

تمرین ۱۸.۳.۲ تجزیه فضا به جمع مستقیم زیرفضاهای یک‌بعدی

یادداشت شما ذخیره شد

می‌خواهید این تغییرات برای مدیر وب‌سایت هم ارسال شوند؟ نسخهٔ رسمی تنها پس از تأیید تغییر می‌کند.

تمرین ۱۸ بخش ۳.۲: تجزیه فضا به جمع مستقیم زیرفضاهای یک‌بعدی

صورت دقیق مسئله (کتاب آکسلر)

فرض کنید VV با بعد متناهی است، با dim⁡V=n≥1\dim V = n \ge 1. ثابت کنید زیرفضاهای یک‌بعدی V1,…,VnV_1, \dots, V_n از VV وجود دارند به طوری که:

V=V1⊕⋯⊕VnV = V_1 \oplus \dots \oplus V_n

۱. تحلیل اولیه و باز کردن خواسته مسئله

  • داده‌های مسئله:
    • VV فضای با بعد متناهی با dim⁡V=n≥1\dim V = n \ge 1.
  • حکم مسئله:
    • تجزیه کل فضا به جمع مستقیم nn زیرفضای یک‌بعدی (Vi=span⁡(vi)V_i = \operatorname{span}(v_i)).
  • چک‌لیست ابزارها:

۲. ایده و استراتژی حل (Problem-Solving Strategy)

  1. طبق قضیه ۳۰.۲، یک پایه (v1,…,vn)(v_1, \dots, v_n) برای VV انتخاب می‌کنیم.
  2. برای هر i∈{1,…,n}i \in \{1, \dots, n\}، زیرفضای یک‌بعدی Vi=span⁡(vi)V_i = \operatorname{span}(v_i) را تعریف می‌کنیم.
  3. یکتایی بسط هر بردار بر حسب پایه بلافاصله اثبات می‌کند که جمع این خطوط یک جمع مستقیم است و کل فضا را می‌سازد.

۳. حل تشریحی گام‌به‌گام (Step-by-Step Solution)

اثبات ساختاری با استفاده از پایه

گام اول (انتخاب پایه): چون dim⁡V=n≥1\dim V = n \ge 1، طبق تعریف بعد و قضیه وجود پایه، یک پایه برای VV وجود دارد. فرض کنید:

(v1,v2,…,vn)(v_1, v_2, \dots, v_n)

یک پایه برای VV باشد.

گام دوم (ساخت زیرفضاهای یک‌بعدی): برای هر i∈{1,…,n}i \in \{1, \dots, n\}، زیرفضای ViV_i را به صورت اسپن بردار viv_i تعریف می‌کنیم:

Vi=span⁡(vi)={cvi:c∈F}V_i = \operatorname{span}(v_i) = \{ c v_i : c \in \mathbb{F} \}

چون بردار پایه vi≠0v_i \neq 0 است، بعد هر یک از این زیرفضاها دقیقاً برابر با ۱ است:

dim⁡Vi=1∀i∈{1,…,n}\dim V_i = 1 \quad \forall i \in \{1, \dots, n\}

گام سوم (اثبات جمع مستقیم و پوشش کل فضا): دو بخش را بررسی می‌کنیم:

۱. پوشش کل فضا (V=V1+⋯+VnV = V_1 + \dots + V_n): هر بردار دلخواه v∈Vv \in V را می‌توان بر حسب پایه به صورت زیر نوشت:

v=c1v1+c2v2+⋯+cnvnv = c_1 v_1 + c_2 v_2 + \dots + c_n v_n

از آنجا که برای هر ii داریم civi∈Vic_i v_i \in V_i، پس vv متعلق به مجموع V1+⋯+VnV_1 + \dots + V_n است. بنابراین:

V=V1+⋯+VnV = V_1 + \dots + V_n

۲. یکتایی نمایش (مستقیم بودن جمع): فرض کنید برای بردارهای wi∈Viw_i \in V_i داشته باشیم:

w1+w2+⋯+wn=0w_1 + w_2 + \dots + w_n = 0

چون هر wi∈Vi=span⁡(vi)w_i \in V_i = \operatorname{span}(v_i)، اسکالرهای ci∈Fc_i \in \mathbb{F} وجود دارند به طوری که wi=civiw_i = c_i v_i. پس:

c1v1+c2v2+⋯+cnvn=0c_1 v_1 + c_2 v_2 + \dots + c_n v_n = 0

اما (v1,…,vn)(v_1, \dots, v_n) پایه‌ای برای VV است و بنابراین مستقل خطی است؛ پس:

c1=c2=⋯=cn=0c_1 = c_2 = \dots = c_n = 0

در نتیجه:

w1=w2=⋯=wn=0w_1 = w_2 = \dots = w_n = 0

طبق ملاک جمع مستقیم بودن، تنها راه نمایش بردار صفر با اعضای زیرفضاها، انتخاب بردار صفر از هر زیرفضا است.

نتیجه: جمع زیرفضاها مستقیم است و کل فضا را تشکیل می‌دهد:

V=V1⊕V2⊕⋯⊕VnV = V_1 \oplus V_2 \oplus \dots \oplus V_n

حکم اثبات شد. ■\blacksquare


۴. نکات کلیدی و دام‌های تستی

ارتباط پایه با جمع مستقیم خطوط

  • یک پایه در واقع راهی برای تجزیه کل فضا به محورهای مختصات مستقل (خطوط یک‌بعدی) است. این قضیه نشان می‌دهد هر پایه متناظر با یک تجزیه مستقیم به خطوط است.

۵. پیوندها

پیوندهای این یادداشت ۳

یادداشت‌هایی که از این صفحه به آن‌ها پیوند داده شده است.

  • قضیه ۳۰.۲ هر فضای بعد متناهی دارای پایه است
    پیش‌نمایش

    قضیه ۳۰.۲: هر فضای بعد متناهی دارای پایه است

    پیام کلیدی قضیه در یک جمله

    وجود پایه در هیچ فضای بعد متناهی یک آرزو یا حدس نیست؛ قضیه وجود پایه تضمین می‌کند که هر فضای برداری با بعد متناهی دست‌کم یک پایه دارد.


  • تعریف ۳۴.۲ بعد (Dimension)
    پیش‌نمایش

    تعریف ۳۴.۲: بعد (Dimension)

    چکیده مفهومی

    بُعد یک فضای برداری با بعد متناهی، طول (تعداد اعضای) هر یک از پایه‌های آن فضا است. بعد یعنی تعداد درجات آزادی مستقل برای حرکت درون فضا.


  • قضیه ۴۰.۲ بعد جمع مستقیم زیرفضاها
    پیش‌نمایش

    قضیه ۴۰.۲: بعد جمع مستقیم زیرفضاها

    پیام کلیدی قضیه در یک جمله

    مجموع زیرفضاها زمانی و تنها زمانی جمع مستقیم است که بعد مجموع برابر با حاصل‌جمع ابعاد تک‌تک آن‌ها باشد؛ در جمع مستقیم هیچ بعدی هدر نمی‌رود.


ارجاعات به این یادداشت ۱

یادداشت‌هایی که به این صفحه پیوند داده‌اند.

حالت ارائه